က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာ အတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္ သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာ ေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook Comment မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/ အသက္ (၁၈) ႏွစ္ျပည့္မွဖတ္ပါ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Sunday, April 20, 2014

Menstruation Questions (2) ရာသီအေၾကာင္း (၂)

Sun, Sep 15, 2013 at 4:32 PM
သမီး အသက္ ၂၇ႏွစ္ပါ။ သမီးက အပ်ိဳပါ။ ရာသီလာတာ တလ တခါမဟုတ္ဘဲ ၂ လ တခါ၊ ၃ လ ၂ခါ ျဖစ္ေနတာ ၂ ႏွစ္ေလာက္ ရွိပါျပီ။ ခု ဒီတခါက်ေတာ့ ရာသီမလာတာ ၃ လ ရွိပါျပီဆရာ။ ဒီရက္ပိုင္း ဆီးစပ္ေတြကိုက္ျပီး ရာသီလာရင္ ဗိုက္နာသလို နာေနပါတယ္။ ရာသီက မလာေသးပါဘူး။ ဒါနဲ႔ ဂ်င္းနဲ႔ ထန္းလ်က္ႀကိဳေသာက္ေတာ့ ဗိုက္က မနာေတာ့ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဗိုက္ထဲက ေနလို႔မေကာင္းဘူးဆရာ။ သမီး ရာသီလာတာ ၂ လတခါ လာတာ အႏၲရာယ္ရွိလား သိခ်င္ပါတယ္။ ခုတေလာ ဗိုက္နာေနတာကိုလည္း သက္သာခ်င္ပါတယ္ဆရာ။

ၾကားရက္ ေသြးဆင္းေနရင္ ဘာမဟုတ္တာေလးေတြလဲ အရင္စဥ္းစား ျပဳျပင္ရမယ္။ တားေဆးေသာက္ဘို႔ ေမ့သြားတာ၊ ေမြးလမ္းမွာ အနာ ျဖစ္ေနတာ။ သိပ္ဆိုးဝါးတာေတြလဲ ရွိတယ္။ သားအိမ္ျပင္ပ သေႏၶတည္ျခင္း၊ ကင္ဆာ။

ရာသီလာလို႔ တအားနာေနရင္ -
ရာသီလာတာ အေနရအထိုင္ရ မသက္သာသူေတြမ်ားတယ္။ ဗိုက္နာတာလဲပါတယ္။ နဲနဲေလာက္၊ ၁-၂ ရက္ ေလာက္ဆို စိုးရိမ္စရာမလိုပါ။ ရာသီလာခ်ိန္မွာနာတာကို Dysmenorrheal ေခၚတယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ ပ်ိဳ႕-အန္ခ်င္၊ ဝမ္းပ်က္၊ ေခါင္းကိုက္၊ ခါးနာတာေတြလဲ ျဖစ္တယ္။ စိတ္မူေျပာင္းသူေတြလဲရွိတယ္။ (သပ္သပ္ေရးထားပါတယ္။) ရာသီလာခ်ိန္နာတာကို NSAIDs (စတီရြိဳက္) မပါတဲ့ အမ်ားသံုး အကိုက္-အခဲေပ်ာက္ေဆးေသာက္ရင္ သက္သာတယ္။ သတိထားရမွာေတြကေတာ့ Endometriosis (အင္ဒိုမီထရီယိုးဆစ္) သားအိမ္ေရာဂါ နဲ႔ Fibroids (ဖိုက္ဘရြိဳက္) သားအိမ္ အက်ိတ္ေရာဂါေတြ ပါတယ္။ ေဆးစစ္ ကုသရလိမ့္မယ္။

ၾကားရက္ ေသြးဆင္းတာကို ျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ အေၾကာင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိတယ္။
- Ovulation bleeding မ်ိဳးဥထြက္ခ်ိန္၊
- ကိုယ္ဝန္တား-စားေဆး၊
- IUCD ကိုယ္ဝန္တား-ပစၥည္း၊
- လည္ပင္းၾကီး-ေဟာ္မုန္းနဲတာ၊
- သေႏၶတည္ခါစ၊
- ကိုယ္ဝန္ပ်က္တာ၊
- Estrogen (အီစထိုဂ်င္) ေဟာ္မုန္းေဆးေပးေနသူ အစပိုင္းနဲ႔ အဆံုးရက္ေတြ၊
- Endometriosis သားအိမ္ေရာဂါ၊
- Uterine fibroids သားအိမ္အလံုး၊
- လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြ၊
- စိတ္ဖိအားမ်ားတာ၊
- ေသြးဆံုးခါနီး၊
- Cervical polyps သားအိမ္ဝမွာ အညွာပါ-အလံုးရွိတာ၊
- Cervical erosion သားအိမ္ဝေရာဂါ၊
- ဗဂ်ိဳင္းနာ၊ သားအိမ္၊ မ်ိဳးဥအိမ္မွာ Cysts အလံုးရွိတာ၊
- ေမြးလမ္း ထိခိုက္မိတာ၊
- ဗဂ်ိဳင္းနားထဲ ပစၥည္းတခုခု က်န္ရစ္တာ၊
- ကင္ဆာ။

အမ်ားဆံုး ျဖစ္တာက Ovulation bleeding မ်ိဳးဥထြက္ခ်ိန္မွာ သူျဖစ္လာရာအိတ္ Follicle ကေန မ်ိဳးဥ ေပါက္ထြက္ခ်ိန္မွာ ျဖစ္တယ္။ ၂-၃ နာရီေလာက္ကေန ၁-၂ ရက္အထိ ၾကာတတ္တယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ နာတာနဲ႔ တြဲေနတယ္။ မ်ိဳးဥထြက္ခါနီး (အီစထိုဂ်င္) ေဟာ္မုန္း မ်ား-နည္းရာကေန သားအိမ္ အတြင္းနံရံပါးလို႔ ဆင္းတာပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ဆိုရင္ Estrogen ေပးလို႔ ေပ်ာက္တယ္။ တျခား အေၾကာင္းေတြလဲ ရွိႏိုင္တယ္။ Progesterone ေဟာ္မုန္း နဲေနရင္ ရက္ၾကာၾကာ ဆင္းႏိုင္တယ္။ အဲလို အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ ကေလးရဘို႔ အခြင့္အလမ္းနဲျပီး ကိုယ္ဝန္လဲ ပ်က္တတ္တယ္။ ကိုယ္ဝန္တားစားေဆးေၾကာင့္ ဆိုရင္ အစနဲ႔အဆံုးမွာ ဆင္းတတ္တယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ဒီေဆးမ်ိဳးကို ေသာက္ဘူးခါစ ပဌမလေတြမွာ ျဖစ္တယ္။ ေဆးေသာက္ခ်ိန္ လြဲသြားရင္လဲ ျဖစ္တတ္တယ္။

အေရးေပၚေဆးကုရာတာ ရွားေတာ့ရွားတယ္။ လိုအပ္ရင္ေတာ့ ေဆးကုရမယ္။
- ေသြးဆင္းမ်ားသူ တခ်ိဳ႕ကို Estrogen (Conjugated) 25 mg IV ထိုးေပးရတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ စားေဆး 2.5 mg တေန႔ ၄ ၾကိမ္ေပးမယ္။ ေသြးရပ္သြားရင္ Medroxy-progesterone 10 mg/d ကို ၇-၁ဝ ရက္ ဆက္ေပးမယ္။
- တခ်ိဳ႕ကို အမ်ားဆံုးသံုးတဲ့ Combination Oral Contraceptive ေဟာ္မုန္းႏွစ္မ်ိဳးတြဲ ကိုယ္ဝန္တား စားေဆး ေပးတယ္။ ေဆးထဲမွာ 1-0.75 mg Norethindrone နဲ႔ 0.035 mg Ethinylestradiol ပါတယ္။ တရက္မွာ ေဆး ၄ ျပား၊ ၇ ရက္ ေပးတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ ၄ ျပား ၂ ရက္၊ ၃ ျပား ၂ ရက္၊ ၂ ျပား ၂ ရက္၊ ၁ ျပား ၂ ရက္နည္းနဲ႔ ေပးတယ္။
- Medroxyprogesterone (Provera) ေခၚတဲ့ Progestin (Progesterone) ေဟာ္မုန္းေဆးေပႏိုင္တယ္။ ဒီေဆးက မ်ိဳးဥ ပံုမွန္ထြက္ေစတဲ့ေဆး ျဖစ္တယ္။ 10 mg/day ကို ၁ဝ ရက္ေပးမယ္။ ဒါေပမဲ့ OG ကေပးမွသာ ေသာက္ပါ။ ေဆးရပ္လိုက္ေတာ့ ေသြးဆင္းတတ္လို႔။ ကင္ဆာ မရွိတာ ေသျခာမွလဲ ေပးရတယ္။
- တခ်ိဳ႕ကို D and C သားအိမ္ျခစ္ေပးရတယ္။

အရြယ္ေရာက္စ မိန္းကေလးေတြနဲ႔ ေသြးဆံုးခါနီး အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ မ်ိဳးဥအိမ္ကေန မ်ိဳးဥအထြက္ဘဲ ေသြးဆင္တာ Anovulatory dysfunctional uterine bleeding ျဖစ္တတ္ၾကတယ္။ ကုသနည္းေတြကေတာ့ -
(၁) Estrogen (Conjugated) 2.5 mg တေန႔ ၄ ၾကိမ္ေပးျပီ၊ ေသြးဆင္းတာရပ္ရင္ Medroxyprogestrone 10 mg ေန႔စဥ္၊ ၇-၁ဝ ရက္ေပးတယ္။ ဒါမွမဟုတ္
(၂) ကိုယ္ဝန္တားေဆး (Ethyl Estradiol 35 µg + Noresthindrone 1 mg) တေန႔မွာ ၄ ျပား၊ ၇ ရက္ေပးတယ္။ ဒါမွမဟုတ္
(၃) ကိုယ္ဝန္တားေဆး (Ethyl Estradiol 35 µg + Noresthindrone 1 mg) တေန႔ ၃ ျပား၊ ၂ ရက္၊ ဒိေနာက္မွာ တေန႔ ၂ ျပား၊ ၂ ရက္၊ ဒိေနာက္မွာ တေန႔ ၁ ျပား၊ ၂ ရက္ေပးတယ္။ ဒါမွမဟုတ္
(၄) Medroxyprogesterone 10 mg/day ၁ဝ ရက္ေပးတယ္။

ေမးတဲ့သူက အပ်ိဳ၊ အသက္လဲ ၂၇ ႏွစ္သာရွိေသးလို႔ ကိုယ္ဝန္နဲ႔ဆိုင္တာ၊ လိင္ကတဆင့္ကူးစက္ေရာဂါေတြနဲ႔ အသက္ၾကီးမွ ျဖစ္ေလ့ရွိတဲ့ ကင္ဆာေတြကို ဖယ္ထုတ္ႏိုင္ပါတယ္။ အလြယ္ဆံုးနည္းကေတာ့ အပ်ိေပမဲ့ ကိုယ္ဝန္တား ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳးပါ၊ အမ်ားသံုး၊ ေစ်းခ်ိဳ၊ တေန႔ ၁ ျပား၊ တလ ၂၈ ျပားေသာက္ရတဲ့ေဆးကို ၃-၄ လ ဆက္ေသာက္ပါ။ ရာသီလဲမွန္မယ္၊ နာတာလဲ သက္သာမယ္။ ဆင္းတာလဲနည္းမယ္။ အဆင္ေျပရင္ OG ကိုျပပါ။ စိတ္ဖိအား မ်ားေနရင္ ေလွ်ာ့ခ်ပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၅-၉-၂ဝ၁၃

Read more...

Menstruation Questions (1) ရာသီအေၾကာင္း (၁)

Q 1: သမီးက အသက္ ၂၃ ႏွစ္ပါ။ ရာသီလာတာ မမွန္ပါဘူး။ တခါတေလ ၂ လမွ တခါ လာပါတယ္။
Q 2: ရာသီလာျပီး ၁ဝ ရက္ ၂ ပတ္ေလာက္ေနရင္ နဲနဲ ျပန္လာေနတတ္တယ္။
Q 3: Menstruation လာတိုင္း ဗိုက္ေအာင့္ၾကတယ္။ အဲဒါကို ဘယ္လိုလုပ္ေပးရမွာလဲ။

Q 1: သမီးက အသက္ ၂၃ ႏွစ္ပါ။ ရာသီလာတာ မမွန္ပါဘူး။ တခါတေလ ၂ လမွ တခါ လာပါတယ္။ အရင္ကေတာ့ အေမက ေသြးေဆး အၿမဲတုိက္ပါတယ္။ ၿမန္မာေဆးေတြ။ ခုက ဒီမွာ ဝယ္လုိ႔လည္း မရပါဘူး။ ခု ဝက္ၿခံေတြလည္း မ်က္ႏွာမွာေရာ ေက်ာမွာပါ ပိုေပါက္လာပါတယ္။ သူငယ္ခ်င္းကေၿပာလုိ႔ ခ်င္းၿပဳတ္ရည္လည္း ေသာက္ပါတယ္။ ဘယ္လုိလုပ္ရမလဲဆုိတာ ေၿဖၾကားေပးပါရွင္။

ရာသီမမွန္တာ မိန္းကေလး အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ျဖစ္ၾကေလ့ရွိတယ္။ ၂ လမွ တခါ လာယံုနဲ႔ ဘာမွ စိုးရိမ္စရာ မလိုပါ။ ဝက္ျခံလဲ ေပါက္တယ္ဆိုရင္ အပ်ိဳျဖစ္မွာေပါ့။ သိပ္ရင္းႏွီးလြန္းတဲ့ သမီးရည္းစားေတာင္ ထားပံုမရဘူး။ ေဆးပညာအရ ျဖစ္ဘို႔ မ်ားတာကို ေျပာတာပါ။ ကုိယ္ေရးကုိယ္တာ စပ္စုတာ မဟုတ္ပါ။ ေဗဒင္ေဟာတာလဲ မဟုတ္ဘူး။ မမွန္ရင္လဲ “မွားေသာ ေဆးသမား ရွိ၏” လို႔ မွတ္ပါ။

ဗမာေသြးေဆးေတြကလည္း အသံုးတည့္သူေတြမွာ တည့္တယ္။ ခ်င္းျပဳတ္ရည္ကလည္း တခ်ိဳ႕အတြက္ အလုပ္ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ မိန္းကေလးရဲ႕ က်န္းမာေရးကို ပိုျပီးသိရရင္ ပိုေကာင္းမယ္။ “ပိန္သလား၊ ဝသလား၊ ပိန္လာေနသလား။ က်န္းမာေရး ေနာက္ေၾကာင္းမွာ ထူးျခားတာ ရွိသလား။ ေဆးရံုတက္ရဘူးတာ၊ ဓါတ္မွန္ရိုက္တာ”။ မသိတာ အသာထားျပီး ေယဘုယ် ေျဖပါ့မယ္။

ရာသီမမွန္တာမွာ ပတ္ဝန္းက်င္လို႔ ေခၚေလ့ရွိတဲ့ အေၾကာင္းခံရွိတတ္တယ္။ ေနမေကာင္းတာ ဥပမာ တီဘီ၊ စိတ္ဖိစီးမႈ မ်ားတာ၊ အာဟာရ မျပည့္တာ၊ ေသြးအားနည္းတာ၊ ေလ့က်င္ခန္း အလုပ္ မ်ားလြန္းတာ၊ ခရီးထြက္ရဖန္ မ်ားတာေတြ ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဒါေတြကို ျပင္ပါ-ကုပါ။

ေနာက္ အေၾကာင္းခံ တမ်ိဳးကေတာ့ ဇီဝကမၼ အေျပာင္းအလဲ ရွိလို႔ပါ။ ရာသီဆင္းတာကို ထိန္းေပးေနတာ သံုးခုဟာ အထာမက်ရင္ ရာသီလာ မမွန္ဘူး။ ေနာက္ဆံုး အေၾကာင္းခံတခုကေတာ့ Polycystic ovarian syndrome ေရာဂါပါ။ (ေရးထားပါတယ္။) လိုမယ္ ထင္ရင္ OG ျပပါ။ Oligomenorrhea ေခၚတဲ့ ရာသီနည္းလြန္းရင္ သားသမီး မရႏိုင္တာ ျဖစ္ေစတတ္တယ္။ ဒါေတြ ထည့္ေရးတာက ဆရာဝန္တေယာက္အေနနဲ႔ မျပည့္မစံုေရးလို႔ မေကာင္းတဲ့ အတြက္ပါ။ လူ ၁ဝဝ-၁ဝဝဝ မွာ ၁ ေယာက္ ျဖစ္တာလဲ ပါရတယ္။

ဝက္ျခံဆိုတာ ရာသီဆင္းတာလိုဘဲ ေဟာ္မုန္းဓါတ္ အေျပာင္းအလြဲေၾကာင့္ ျဖစ္ေစတာပါ။ လူတိုင္းမွာ က်ား-မ ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳးလံုး ရွိၾကတယ္။ Androgens က်ားေဟာ္မုန္းက ပိုကဲေနရင္ ရာသီနည္းတာ ျဖစ္ေစတယ္။ အေရျပား မသန္႔ရွင္းတာ၊ ေလထု မသန္႔တာေၾကာင့္လဲ ျဖစ္ေစႏိုင္ေသးတယ္။

သနပ္ခါးအစစ္ သဘာဝျဖစ္ အလွအပ အသံုးအေဆာင္သာ သံုးပါ။ ေၾကာ္ညာေကာင္း (ေကာ့စ္မက္တစ္) ေတြ မသံုးသင့္ပါ။ အဆီ-အငန္မ်ား အစားအစာ ေရွာင္ပါ။ တကယ္လို႔ အနာရင္းသလို ျဖစ္လာရင္၊ ျပည္တည္ရင္ Tetracycline, Erythromycin ၂၅ဝ မီလီဂရမ္ ၆ နာရီျခား၊ ဒါမွမဟုတ္ Doxycycline ၁ဝဝ မီလီဂရမ္ ၁၂ နာရီျခား၊ ၄-၅ ရက္ ေသာက္ပါ။

ဝက္ျခံကို လက္နဲ႔ ခဏခဏ မကိုင္ပါနဲ႔။ မ်က္မွာမွာ ေပါက္တဲ့ ဘာအနာျဖစ္ျဖစ္ မမွည့္ေသးခင္ ညွစ္မထုတ္ရပါ။ ေသြးအားအတြက္ Ferrous ေဆး၊ Folic acid ေဆးေတြေသာက္ပါ။ ဝက္ျခံအတြက္ ဗီတာမင္ B အျပင္ A ေသာက္ဘို႔ လိုတယ္။ Zinc ဓါတ္မ်ားတဲ့ အစားအစာ (ပင္လယ္စာ၊ အေစ့အဆံ၊ အသဲ၊ ငါး၊ ဥ၊ ဂ်ံဳ၊) နဲ႔ Chromium ဓါတ္မ်ား အစားအစာ (သစ္သီးေဖ်ာ္ရည္၊ ငွက္ေပ်ာသီး၊ စပ်စ္သီး၊ အာလူး၊ အမဲသား၊ မံုလာဥစိမ္း၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ၊) စားပါ။

တကိုယ္ေရ သန္႔ရွင္းေရး လုပ္ပါ။ ေခါင္းအံုးစြပ္ ၂ ရက္တခါ လဲပါ။ မ်က္ႏွာကို ဆံပင္က လာလာမထိေစသင့္ပါ။

လစဥ္ ရာသီလာေနသူမ်ားလဲ ဝက္ျခံေပါက္တတ္တယ္။ တရားခံက Androgens ပါဘဲ။ ဝက္ျခံမွာ ေခါင္းျဖဴ-ေခါင္းမဲ ၂ မ်ိဳး ရွိတယ္။ အျဖဴက အေရျပားထဲ ျမဳတ္ေနျပီး၊ အမဲက အေပၚမွာ။ ျပည္ျဖစ္လာရင္ ဝါလာမယ္။ သန္႔ရွင္းေရး လုပ္တာက အျပင္းစားမဟုတ္တဲ့ ဆပ္ျပာ၊ ဗက္တီးရီးယားေသေစႏိုင္တဲ့ neem soaps ဆပ္ျပာလဲေကာင္းတယ္။ မ်က္ႏွာ အဆီမျပန္ေစနဲ႔။ မိတ္ကပ္သံုးစရာရွိရင္ နဲနဲ-ပါးပါးသာသံုးပါ။ အေရျပားက (ဆဲလ္)ေတြ ေလဝေအာင္လို႔။ ေသသြားတဲ့ (ဆဲလ္) ခပ္ညိဳညိဳေတြကို အသာအယာ ဖယ္ထုတ္ေပးပါ။ ေရေႏြးေလးနဲ႔ မ်က္ႏွာသစ္ပါ။ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ပါ။ နံ႔သာျဖဴလိမ္းတာလဲ ေကာင္းပါတယ္။

ရာသီမွန္လာမယ္ဆိုရင္ ဝက္ျခံပါ သက္သာလာမယ္။ အိမ္ေထာင္ရက္သား က်သြားသူမ်ား ေပ်ာက္သြားတယ္။ အိမ္ေထာင္ မရွိေသးသူကုိ ရွိေအာင္ အားေပးတာ မဟုတ္ပါ။ အိမ္ေထာင္ျပဳတယ္ဆိုတာ “ေနာင္ျပင္ရန္ ခက္သည့္အမ်ိဳး သံုးပါး” ထဲမွာပါလို႔ ဝက္ျခံ ေပ်ာက္ခ်င္တာေလးနဲ႔ မျမန္ဆန္ေလနဲ႔။

အပ်ိဳေလး-အပ်ိဳၾကီးမ်ားလည္း ကုိယ္ဝန္ေဆာင္ တားေဆး (အမ်ားဆံုးသံုးၾကတဲ့ ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳးတြဲ စားေဆး) ကို ေသာက္ရင္ ရာသီလာရက္ မွန္ေစတယ္။ ၂၈ ျပားပါတဲ့ ေဆးကပ္မွာ ၂၁ လံုးက အေရာင္တမ်ိဳး၊ ၇ လံုးက အေရာင္တမ်ိဳး လာေလ့ရွိတယ္။ အျဖဴေရာင္ ၂၁ လံုး ေသာက္ေနတံုး ရာသီမလာဘဲ၊ ဒီေဆးလံုးေတြ ကုန္တာနဲ႔ ရာသီလာမယ္။ ဒီေဆးကပ္ကို အနည္းဆံုး ၃-၄ လ ဆက္ေသာက္လိုက္ရင္ သူ႔ဖါသာသူ ရာသီလာရက္ မွန္ေစႏိုင္တယ္။

ဆရာ့ေဆးခန္းမွာ ဒီလိုျဖစ္တဲ့ အပ်ိဳ မိန္းကေလးေတြလာရင္ ကုိယ္ဝန္တားေဆးကပ္ကို တလံုးခ်င္း ေဖါက္ျပီး ေပးလိုက္တယ္။ သူမ်ားျမင္ အထင္မလြဲေစေအာင္ေပါ့။ ေကာင္းသြားၾကပါတယ္။

Q 2: ပံုမွန္ရာသီက ၂၈ ရက္ ၁ ခါ လာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ရာသီလာျပီး ၁ဝ ရက္ ၂ ပတ္ေလာက္ေနရင္ နဲနဲ ျပန္လာေနတတ္တယ္။ ပံုမွန္လုိေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ အေပ့ါသြားရင္ ထြက္လာတာမ်ိဳး အျဖဴနဲ႔ ေရာျပီး ထြက္လာတာမ်ိဳး။ Daily pad အေသးေလးေတြ သံုးရတာေပါ့။ အဲဒါဘာလုိ႔ ျဖစ္တာလဲ။ တခုခုမ်ား အထဲမွာ ျဖစ္ေနလုိ႔လား။ အရင္က မျဖစ္ဖူးပါဘူး ဒီလုိျဖစ္တာ ၃-၄ လ ေလာက္ပဲ ရွိပါေသးတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁ ပတ္က အိမ္ေထာင္က်ပါတယ္။ မဂၤလာဦးည ျပီးေတာ့ ေနာက္ ၃-၄ ရက္ ေလာက္မွာ အဲလိုမ်ိဳး ဆီးသြားတဲ့ အခ်ိန္ ေလလည္တဲ့အခ်ိန္မ်ိဳးမွာ အနီထြက္လာတယ္။ အဲဒါက ပံုမွန္ပဲလား။ အဲလုိျဖစ္တဲ့ ဒီအပတ္မွာ ျပန္ေနျဖစ္ေတာ့ စ စျခင္းေတာ့ ဘာမွ မျဖစ္ေပမယ့္ ေနာက္ေတာ့ အနီနဲနဲ ဆင္းလာတယ္။ သမီးတုိ႔ အသက္ ၂၈ ကိုယ္စီပါ။ ေယာက္်ားကေတာ့ ဘာမွ မျဖစ္ပါဘူး။ က်န္းမာပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ နာက်င္မႈေတာ့ မရွိပါဘူး။ ကိုယ္ဝန္တားေဆး မသံုးပါဘူး။ ယားတာေတာ့ မျဖစ္ပါဘူး။ အရင္ထဲက အျဖဴကေတာ့ တခါတေလ ဆင္းတယ္။ အိမ္ေထာင္က်တာ ျပီးခဲ့တဲ့ အပတ္ကမွပါ။ အိမ္ေထာင္မက်ခင္ ၄-၅ လ ေလာက္မွာ အဲလုိ ျဖစ္တာကို သတိထားမိတာပါ။ အနီသက္သက္ ဆင္းလာတာမ်ိဳး အျဖဴနဲ႔ ေရာပါလာတာမ်ိဳးပါ။ သူလဲ လန္႔ေနသလုိ သမီးလဲ လန္႔ေနတယ္။

အိမ္ေတာင္က်တာနဲ႔ မဆိုင္ဘဲ မက်ခင္ကတည္းက ျဖစ္တာမို႔ အိမ္ေထာင္ဘက္က ျပႆနာ မဟုတ္ႏိုင္ေတာ့ပါ။ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါ STD ေတြကိုပါ လက္ညွိဳးထိုးစရာ မလိုေတာ့ဘူးေပါ့။

ျဖစ္တတ္တဲ့ အေျခအေနတခုသာ ျဖစ္တယ္။ မစိုးရိမ္ပါနဲ႔။ ရာသီမ်ားလာတဲ့သေဘာ ျဖစ္ဘို႔ မ်ားတယ္။ ဒီအသက္မ်ိဳးမွာ ေရာဂါၾကီး မျဖစ္သေလာက္ပါ။ ဆီးစပ္ေနရာကို ဖိၾကည့္လို႔လဲ နာပံုမေပၚပါ။ နာရင္ မ်ိဳးပြါးလမ္းေၾကာင္း ပိုးဝင္တာမ်ိဳး စဥ္းစားရတယ္။ အခု ဟုတ္ပံုမရပါ။ တျခားေနရာ (ႏွာေခါင္း၊ သြားဖံုး) ကေန ေသြးမယိုတာ မျဖစ္ဘူးလို႔ ယူဆပါတယ္။

ဒီေတာ့ ရာသီမွန္ေအာင္လုပ္ဘို႔ဘဲ လိုမယ္။ ဘာမွ မလုပ္ဘဲေနရင္ေတာင္ မွန္လာတတ္ေသးတယ္။ အိမ္ေထာင္က် လိုက္ေတာ့ ေဟာ္မုန္း အခ်ိဳးအစားလဲ ေျပာင္းလာႏိုင္လို႔ပါ။

အိမ္ေထာင္က်ျပီး ဆက္ျဖစ္ေနေသးျပန္တာမို႔ OG မျပခင္ ေဆးစားၾကည့္ပါ။ ေမြးလမ္းေၾကာင္းစမ္းတာ လုပ္ရင္ ပိုျပီး ခန္႔မွန္းႏိုင္တယ္။ အလြယ္ဆိုးနည္းကေတာ့ ကုိယ္ဝန္တားေဆး ေသာက္ပါ။ အမ်ားဆံုး သံုးေနၾကတဲ့ ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳးတြဲေဆးျပား ေသာက္ပါ။ တေန႔ ၁လံုး ၂၈ ရက္ ေသာက္ရတာမ်ိဳး ေျပာတာပါ။ ရွာရတာလဲ အလြယ္ဆံုးျဖစ္တဲ့ေဆးပါ။ ရာသီ တခါဆင္းေအာင္ ေစာင့္ပါ။ ဆင္းတာရပ္တာနဲ႔ ေဆး တေန႔ ၁ ျပားေသာက္ပါ။ ေဆးမကုန္ခင္ ရာသီ ျပန္မဆင္းပါ။ အဲလို လမွန္-ရက္မွန္ျဖစ္တာ ၃-၄ လ ေနာက္မွာ ရပ္လိုက္ပါ။ ေဆးကို မနက္ခင္း ေသာက္တဲ့အက်င့္လုပ္တာ ေကာင္းတယ္။ ေမ့သြားရင္ ေန႔ခင္းေသာက္လိုက္လို႔ ရတာမို႔ ရက္မေက်ာ္ေတာ့ပါ။

အေထာက္အကူအျဖစ္ သံဓါတ္အားေဆးနဲ႔ ဗီတာမင္ စီ ေသာက္ပါ။ က်န္းမာ-ခ်မ္းသာၾကပါေစ။

Q 3: မိန္းကေလးမ်ား အမ်ားအားျဖင္ Menstruation လာတိုင္း ဗိုက္ေအာင့္ၾကတယ္။ အဲဒါကို ဘယ္လိုလုပ္ေပးရမွာလဲ။ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပႆနာ ရွိလာႏိုင္သလား။ သိရင္ေဝမွ်ေပးပါ။

ရာသီလာရင္နာတာ Dysmenorrhea မွာ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပႆနာ မရွိပါ။ NSAIDs ေခၚတဲ့ Aspirin, Ibuprofen, Ketoprofen, Naproxen, Meferannic acid စတဲ့ အနာ-အကိုက္-အဖ်ား သက္သာေဆး တခုခု ေသာက္ပါ။ ေနရာတကာ ဝယ္လို႔ရပါတယ္။ ကုမၸဏီေတြက ေဆးကို နာမယ္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ေပးၾကတယ္။ နာတတ္တဲ့သူေတြ ေသြးဆင္းစ ကတည္းက ေသာက္သင့္တယ္။ ၂-၃ ရက္ ထက္မလိုပါ။ တေန႔ ၃ ၾကိမ္ဆို ရတယ္။ ေဆးကို အစာနဲ႔ နီးပါေစ။ တကယ္ ေလနာရွိရင္ သတိထား ေသာက္ပါ။ ဒီေဆးနဲ႔မွ မရသူေတြကို Oral contraceptives ကုိယ္ဝန္ တားေဆး ေပးရတယ္။ နာတဲ့ေနရာကို ေရေႏြးအိပ္ ကပ္ႏိုင္တယ္။ ေလ့က်င္ခန္း လုပ္သင့္တယ္။ ေရေႏြးနဲ႔ ေရခ်ိဳးသင့္တယ္။

Premenstrual syndrome (PMS) ရာသီမလာခင္ ျဖစ္ျခင္တာေတြ
Polycystic Ovarian Syndrome (PCOS) ေရာဂါ ရာသီမမွန္ရင္ ဖတ္ပါ နဲ႔
Menstruation မိန္းမပီသတာ စိုးရိမ္စရာမရွိပါ (၁) ေတြကိုလဲ ဖတ္ပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၁-၄-၂ဝ၁ဝ


Read more...

Thursday, April 17, 2014

Missed abortion ကိုယ္ဝန္ပ်က္ျခင္း တမ်ိဳး

(၁) ဆရာ႐ွင့္ က်မကအသက္ ၃၁ ႏွစ္႐ွိပါၿပီ။ သားႏွစ္ေယာက္ေမြးၿပီးေနာက္ ကိုယ္ဝန္သံုးႀကိမ္ miss abortion ျဖစ္တယ္။ အခု ေနာက္ဆံုးတစ္ႀကိမ္ျဖစ္တာ ၃ လ႐ွိပါၿပီဆရာ။ ကေလး ထပ္ယူခ်င္လို႔ ဘာေတြစစ္ေဆးဖို႔လိုပါသလဲဆရာ။ က်မက abortion ျဖစ္တိုင္း ကိုယ္ဝန္ ၅ လမွာျဖစ္တယ္။ ကေလးက ႏွလံုးမခုန္ေတာ့ဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္ဆရာ။ ထပ္မျဖစ္ေအာင္ လိုအပ္တဲ့အၾကံေလးေပးေစခ်င္ပါတယ္။ (၂) Missed abortion အေႀကာင္းနဲ႔ ထပ္မျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္လို႔ ရႏိုင္မဲ့နည္းလမ္းရွိရင္ သိခြင့္ရခ်င္ပါတယ္ရွင္။ “ကိုယ္ဝန္လဲ ရွိေနျပီး မလြဲမေသြလဲ ပ်က္ေတာ့မယ္” ဆိုတာကို Missed abortion ေခၚတယ္။ ကိုယ္ဝန္ပ်က္ျခင္းတမိ်ဳး ျဖစ္တယ္။ ေသြးေတာ့ မဆင္းေသးဘူး။ ဗိုက္နာတာလဲ မရွိေသးပါ။ ကိုယ္ဝန္က ဆက္ျပီး ၾကီးထြားမလာေတာ့ပါ။ ကိုယ္ဝန္ရွိတယ္သာေျပာရတာ သေႏၶသားက ျဖစ္ခ်င္မွ ျဖစ္လာအံုးမယ္။ ျဖစ္လာျပီးရင္လဲ အသက္မဝင္ေတာ့ဘူး။ ဒါက သဘာဝတရားလို႔ ခပ္လြယ္လြယ္ေျပာႏိုင္တယ္။ တခုခု လုပ္လိုက္လို႔ ဥပမာ ဖ်က္ေဆးေသာက္တာ၊ ေခ်ာ္လဲတာ၊ ပိုးဝင္တာ ဘာမွမလုပ္ရပါဘဲနဲ႔ သူ႔သေဘာသူေဆာင္ျပီး ပ်က္တာကို ဆိုလိုတယ္။ ဒီအေျခအေနေတြ႔ရင္ ဆရာဝန္က ေစာင့္မေနေတာ့ဘဲ ေဆးနဲ႔ျဖစ္ျဖစ္ ျခစ္ထုတ္တာျဖစ္ျဖစ္ လုပ္ေပးမယ္။ ဆရာဝန္နဲ႔ မေတြ႔သူမွာ ေသြးဆင္းလာမယ္။ ဒါကိုေတာ့ Miscarriage လို႔ သတ္မွတ္တယ္။ အမ်ိဳးသမီး ကိုယ္ခႏၶာကေန အထဲမွာ ပ်က္စီးသြားတာကို ထုတ္ျပစ္ဘို႔ လုပ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီေနရာမွာ အမ်ိဳးသမီး ကိုယ္ခႏၶာက သေႏၶ ေသသြားတာ မသိလိုက္ဘူး။ သေႏၶတည္လိုက္တာေတာင္ သိခ်င္မွသိမယ္။ ဒါေၾကာင့္ ထုတ္ျပစ္ရမဲ့ အလုပ္ကို လုပ္ရေကာင္းမွန္း မသိဘူး။ ဒီလိုအေျခအေနကို Mayo Clinic ကေန ေဆးေဝါဟာရတခုသံုးတယ္။ Missed miscarriage တဲ့။ သိထားဘို႔က ျမန္မာေတြ လူတိုင္းလိုလို Abortion (အေဘာရွင္း) ဆိုတာ ကိုယ္ဝန္ ပ်က္တာေရာ ဖ်က္တာေရာကို ေရာေခၚၾကတယ္။ ေဆးပညာအရ ဆိုတာ တမင္တကာ ဖ်က္တာကိုမွ Abortion ေခၚရတယ္။ သူ႔အလိုလို ပ်က္သြားတာကို Miscarriage လို႔ေခၚရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Missed miscarriage လို႔သံုးတာ သင့္ေလွ်ာ္တယ္။ Terminology ေဆးေဝါဟာရေတြ Abortion (အေဘာရွင္း) ဆိုတာ ေဆးစာအရေျပာရရင္ သုက္ပိုး နဲ႔ မ်ိဳးဥတို႔ မ်ိဳးစပ္ၾကျပီးတဲ့ေနာက္မွာ ဆက္ျဖစ္လာေနတဲ့ Conception products သေႏၶ (တစ္ရွဴး) ေတြဟာ တမင္လုပ္လို႔ျဖစ္ျဖစ္၊ သူ႔ဖါသူျဖစ္ျဖစ္ ၂ဝ ပါတ္ မတိုင္ခင္ ဆံုးရွံဳး-ပ်က္စီးသြားျခင္းလို႔ ေခၚတယ္။ Blighted Ovum ပ်က္စီးသြားေသာ မ်ိဳးဥ တကယ္လို႔ သုက္ပိုးနဲ႔ မ်ိဳးဥ ႏွစ္ခုက ေပါင္းစပ္ၾကမယ္။ (ဆဲလ္) တခုတည္းကေန ႏွစ္ဆတိုးနည္းနဲ႔ စဥ္တိုက္ဆက္တိုက္ ပြါးမ်ားလာတယ္။ Placenta အခ်င္း နဲ႔ Membranes အခ်င္းလႊာေတြျဖစ္လာမယ္။ ဒါေပမဲ့ Embryo သေႏၶျဖစ္မလာဘူး။ ဒီအေျခအေနမ်ိဳးကို Blighted ovum ပ်က္စီးသြားေသာ မ်ိဳးဥ လို႔ ေခၚတယ္။ သေႏၶသာျဖစ္မလာတယ္ အမ်ိဳးသမီးမွာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ လကၥဏာေတြေတာ့ ရွိလာတယ္။ ဆီး-ေသြးထဲမွာ Pregnancy hormone (hCG) ကို္ဝ္ဝန္ေဟာ္မုန္း ပါေနျပီမို႔ စစ္ရင္ အေပါင္းျပမယ္။ ကိုယ္ဝန္ ၁၂ ပါတ္အတြင္းျဖစ္တဲ့ Miscarriages ကိုယ္ဝန္အလိုလိုပ်က္တာေတြထဲမွာ တဝက္ေက်ာ္ေက်ာ္မွာ ဒီလိုမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ ျဖစ္ရင္ Spontaneous miscarriage ခ်က္ခ်င္းကိုယ္ဝန္ပ်က္တာ ဒါမွမဟုတ္ Missed abortion ကိုယ္ဝန္ အလိုလိုပ်က္ျခင္း ဆက္ျဖစ္လိမ့္မယ္။ Molar pregnancy စပ်စ္သီးကိုယ္ဝန္ ကိုယ္ဝန္ ၁ဝဝဝ မွာ တေယာက္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ Gestational trophoblastic disease ေရာဂါလို႔ေခၚတယ္။ အခ်င္း (ဆဲလ္) ေတြက ထိန္းမႏိုင္သိမ္းမရ ျဖစ္လာျပီး အိတ္ေလးေတြလို ျဖစ္လာတယ္။ သေႏၶက ျဖစ္လာအံုးတာ့ မရွင္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ Spontaneous miscarriage ဒါမွမဟုတ္ Missed abortion ကိုယ္ဝန္ အလိုလိုပ်က္ျခင္း ဆက္ျဖစ္လိမ့္မယ္။ Types of abortion ကိုယ္ဝန္ပ်က္ျခင္း အမ်ိုးမ်ိဳး • Spontaneous Abortion အလိုအေလွ်ာက္ပ်က္ျခင္း၊ • Induced Abortion တမင္တကာဖ်က္ျပစ္ျခင္း၊ • Threatened Abortion ကို္ယ္ဝန္ပ်္ဘို႔အႏၲရာယ္ရွိျခင္း၊ ကိုယ္ဝန္က သားအိမ္ထဲမွာရွိေနေသးတယ္။ ေသြးဆင္းမယ္။ သားအိမ္ဝက ပိတ္ေနေသးတယ္။ • Inevitable Abortion ေရွာင္လြဲမရဘဲ ကိုယ္ဝန္ ပ်က္ကိုပ်က္ေတာ့မယ္။ • Complete Abortion ကိုယ္ဝန္က ပ်က္သြားျပီး ဆင္းစရာ-ထြက္စရာေတြလဲ အကုန္ထြက္က်သြားျပီးျဖစ္တယ္။ • Incomplete Abortion ကိုယ္ဝန္ ပ်က္ကိုပ်က္ေတာ့မယ့္ Inevitable Abortion အဆင့္ကေန တခ်ိဳ႕တဝက္ ထြက္က်ေနျပီ။ ဒါေပမဲ့ ဆင္းစရာေတြ အထဲမွာက်န္ေနေသးတယ္။ • Missed Abortion ကိုယ္ဝန္ရွိမွန္းေတာင္ မသိလိုက္ဘဲ၊ ရွိေနတာကလဲ ပ်က္စီးသြားျပီ။ • Septic Abortion ကိုယ္ဝန္ပ်က္စဥ္ ပိုးဝင္ျခင္း။ • Recurrent or habitual Abortion ကိုယ္ဝန္ပ်က္ေလ့ရွိသူ။ ၃ ခါနဲ႔ ၃ ခါမက ပ်က္က်ေနသူကိုသာ သံုးသင့္တယ္။ Abortion symptoms ကိုယ္ဝန္ပ်က္ လကၥဏာမ်ား • Vaginal bleeding ဗဂ်ိဳင္းနာကေန ေသြးဆင္းမယ္။ နဲနဲကေန မ်ားမ်ားျဖစ္ႏိုင္တယ္။ • Pelvic pain ဆီးစပ္နာျခင္း။ • Pregnancy symptoms cessation ကိုယ္ဝန္ရွိစ လကၥဏာေတြ အဆံုးသတ္သြားျခင္း။ ရင္သားနာတာ၊ ပ်ိဳ႕-အန္ခ်င္တာ၊ ခ်ဥ္ျခင္းတပ္တာေတြ၊ ဆီးခဏခဏ သြားခ်င္တာေတြ ဆက္မရွိေတာ့ဘူး။ • No sign or symptom ဘာဆိုဘာမွ မခံစားရဘူး။ • Pregnancy test ကိုယ္ဝန္ဆီးစစ္တာကေတာ့ ပ်က္သြားလဲ အေပါင္းဆက္ျပေနအံုးမယ္။ Cause of Abortion ဘာလို႔ ပ်က္ရသလဲ • Not known အမ်ားအားျဖင့္ ဘာလို႔ ပ်က္သလဲ မေျပာႏိုင္ပါ။ • Genetic defect မ်ိဳးဗီဇ နဲ႔ Nature သဘာဝတရားေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ • Smoking ေဆးလိပ္ေသာက္တာ နဲ႔ Obesity ကိုယ္ဝန္ေဆာင္သူက အဝလြန္ကဲတာ၊ • Stress စိတ္ဖိအားမ်ားတာကေနလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ • Old ages မိဘလုပ္သူေတြ အသက္ၾကီးေနၾကတာ၊ • Narcotic and Alcohol (ကိုကိန္း) သံုးစြဲတာ၊ အရက္ေသာက္တာ၊ • Missed abortion ရဲ႕ အမ်ားဆံုးေသာ အေၾကာင္းတရားဟာ Severe genetic abnormalities ၾကီးမားတဲ့ မ်ိဳးဗီဇ-ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ ျဖစ္တယ္။ မ်ိဳးဗီဇက ဘာလို႔ အဲလိုျဖစ္ရသလဲဆိုတာ မေျပာႏိုင္ေသးပါ။ ကံတရားပါဘဲ။ ကိုယ္ဝန္ပ်က္တာမွန္သမွ် ၁၄ ပါတ္အတြင္းမွာ ၉၉% ျဖစ္တယ္။ Pregnancy tests စမ္းရင္ ေနာက္တၾကိမ္ရာသီလာရမဲ့ရက္ထက္ ေနာက္တပါတ္ေနလို႔မွ မလာခ်ိန္ကစျပီး စစ္ႏိုင္ျပီ။ အဖို (သုက္ပိုး)-အမ (မ်ိဳးဥ) ေတြ႔ၾကျပီးတဲ့ေနာက္ ၁ဝ ရက္ဆိုရင္ အေပါင္းျပႏိုင္တယ္။ Ultrasound လုပ္ရင္ ၅-၆ ပါတ္မွာ ျမင္လာရမယ္။ Missed abortion ျဖစ္ေနရင္ သားအိမ္ထဲက မေကာင္းေတာ့တဲ့ (တစ္ရွဴး) ေတြဟာ ၃-၄ ပါတ္ေနရင္ ထြက္က်လာႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ ရင့္ရင္ ရင့္သလို ေသြးေတြ အမ်ားၾကီးဆင္းႏိုင္တယ္။ ကာရံမသင့္ရင္ ပိုးဝင္ႏိုင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဆရာဝန္က ေဆးနည္း၊ ခြဲနည္း တခုခု လုပ္ေပးတယ္။ Treatment of Abortion ကိုယ္ဝန္ပ်က္ရင္ ဘယ္လိုကုသသလဲ • Spontaneous Abortion အလိုအေလွ်ာက္ပ်က္ရင္ ဘာမွ မလိုပါ။ • Complete Abortion ကိုယ္ဝန္က ပ်က္သြားျပီးျဖစ္လို႔ လုပ္ေပးစရာမလိုပါ။ ေသြးအားနည္းေနရင္ လုပ္ေပးရမယ္။ • Threatened Abortion ပ်က္ခ်င္သလိုျဖစ္ရင္ အိပ္ရာထဲမွာ နားေနပါ။ • Inevitable Abortion ကိုယ္ဝန္ ပ်က္ကိုပ်က္ေတာ့မဲ့သူ နဲ႔ Incomplete Abortion ပ်က္ကို ပ်က္ေတာ့မဲ့သူေတြကို Septic Abortion ကိုယ္ဝန္ပ်က္စဥ္ ပိုးဝင္တာ မျဖစ္ေအာင္လုပ္ရမယ္။ မဟုတ္ရင္ အသက္အႏၠရာယ္ကို ထိခိုက္ေစႏိုင္တယ္။ ေသြးဆင္းမ်ားသြားရင္လဲ (ေရွာ့ခ္) ရႏိုင္တယ္။ • Incomplete Abortion ကိုယ္ဝန္ တစိတ္တပိုင္းသာ ပ်က္ေသးဆာအတြက္ D and C သားအိမ္ျခစ္တာ နဲ႔ Medical abortion ေဆးေပးတာ ၂ နည္းလုပ္တယ္။ ေဆးေပးတာမွာ Oral misoprostol 600 micrograms ေဆးေသာက္ခိုင္းမယ္။ Prevalence of Abortion ဘယ္လိုကာကြယ္မလဲ • ကိုယ္ဝန္ေဆာင္သမွ် ၁ဝ-၂ဝ% ပ်က္ႏိုင္တယ္။ • Rhesus negative ေသြးအုပ္စုက Rh –ve အမ်ိဳးအစားျဖစ္ေနသူကို Anti-D ေဆး ထိုးေပးထားရင္ ေနာင္အတြက္ အဲဒီအေၾကာင္းေၾကာင့္ ကိုယ္ဝန္ မပ်က္ေစႏိုင္ဘူး။ ဒီနည္းကို ေလ့လာမႈေတြ ဆက္လုပ္ေနဆဲ ျဖစ္တယ္။ • Emotional aspects of abortion စိတ္ထိခိုက္မႈအတြက္ စိတ္သက္သာရာရေအာင္ နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးလိုမယ္။ • ကိုယ္ဝန္ရွိတာ သိတာနဲ႔ Ultrasound (အာလ္ထြာေဆာင္း) စစ္ေဆးတာ ပံုမွန္လုပ္ေနသင့္တယ္။ ကာကြယ္ဘို႔ေတာ့ မတတ္ႏိုင္ပါ။ ျဖစ္-ပ်က္လာတာကို ေစာေစာသိဘို႔ ျပင္ဆင္ဘို႔အတြက္သာ ျဖစ္ပါတယ္။ • ဒီလုိ ကံမေကာင္း အေၾကာင္းမလွ ျဖစ္ရတာဟာ မိဘႏွစ္ပါး အျပစ္မဟုတ္ပါ။ ကေလးရဲ႕ ကံတရားအစစ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တခါျဖစ္တဲ့ေနာက္ ကံေကာင္းတဲ့ ကေလးကို ေစာင့္ေမွ်ာ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။ Pregnancy after Abortion ကိုယ္ဝန္ပ်က္ျပီးေနာက္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ျခင္း ကိုယ္ဝန္ပ်က္ျပီးေနာက္ ေအာင္ျမင္တဲ့ ကိုယ္ဝန္ရႏိုင္ပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ ၃ ခါ ပ်က္တဲ့သူေတြေတာင္မွ ကိုယ္ဝန္ရလမ္း ၅၅% ရွိတယ္။ သဘာဝတရားေၾကာင့္ ပ်က္ႏိုင္သလို သဘာဝတရားကေန ကုစားႏိုင္တာေတြလဲ ရွိပါတယ္။ Amenorrhea ရာသီမလာတာကို ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း ရာသီမလာတာ ၆-၁၄ ပါတ္မွာ ဆီးစစ္ေတာ့ အေပါင္းျပေနတယ္ဆိုရင္ ကိုယ္ဝန္အပ္ရမယ္။ (၂) မ်ိဳးစစ္လိမ့္မယ္။ 1. Hb Blood grouping လုပ္မယ္။ လိုအပ္ရင္ Anti-D ေဆးထိုးရမယ္။ 2. Ultrasound ရိုက္မယ္။ Ultrasound ရိုက္ရင္ (၄) မ်ိဳးျဖစ္ႏိုင္တယ္။ (၁) Viable intrauterine pregnancy သားအိမ္ထဲမွာ ရွင္သန္ေနတဲ့ သေႏၶရွိေနတာေတြ႔မယ္။ (၂) Empty uterus သားအိမ္ထဲမွာ သေႏၶမေတြ႔တာျဖစ္မယ္။ (၃) Incomplete abortion ကိုယ္ဝန္ တပိုင္းတစ ပ်က္မယ္။ (၄) Missed abortion ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ (၁) ကိုယ္ဝန္ဆက္ေကာင္းေနတာဆိုရင္ Antenatal care (ANC) ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေစာင့္ေရွာက္မႈ ပံုမွန္ ဆက္လုပ္ေနရမယ္။ (၂) သားအိမ္ထဲမွာ သေႏၶမေတြ႔တာဆိုရင္ Ectopic pregnancy သားအိမ္ျပင္ပ သေႏၶတည္ျခင္းအတြက္ ကုသရမယ္။ ခြဲစိတ္ရမယ္။ ေပါက္သြားမွဆိုရင္ အေရးေပၚ ခြဲစိတ္ရမယ္။ ေသြးလိုႏိုင္တယ္။ (ေရွာ့ခ္) ရႏိုင္တယ္။ (၃) ကိုယ္ဝန္ တပိုင္းတစ ပ်က္တာဆိုရင္ ေသြးေတြ ဆင္းမယ္။ ဗိုက္နာမယ္။ သားအိမ္ဝမွာရွိေနတာ Speculum ကရိယာသံုးျပီး ထုတ္ေပးမယ္။ ျပီးတာနဲ႔ Ergometrine 0.5 mg ထိုးေပးမယ္။ ေသြးဆင္းတာ မရပ္ေသးရင္ သားအိမ္ထဲက်န္တာေတြ ထုတ္ေပးမယ္။ ERPC (evacuation of retained products of conception) ေခၚတယ္။ (၄) Missed abortion ျဖစ္တာဆိုရင္ တိုင္ပင္ဆံုးျဖတ္ဘို႔လိုမယ္။ (က) ေစာင့္အံုးမလား၊ ေစာင့္မယ္ဆိုတာ ၁ဝ ရက္ေနရင္ (အာလ္ထြာေဆာင္း) တခါ ထပ္ရိုက္တာျဖစ္တယ္။ မေကာင္းတာ ေသျခာရင္ (ခ) အတိုင္းလုပ္ရမယ္။ (ခ) မေစာင့္ခ်င္ရင္ ERPC (evacuation of retained products of conception) သားအိမ္ထဲက်န္တာေတြ ထုတ္ေပးမယ္။ Dr. တင့္ေဆြ ၂၉-၃-၂ဝ၁၂ ၁၆-၄-၂ဝ၁၄
Read more...

Tuesday, April 15, 2014

Pregnancy and Exercise ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ေလ့က်င့္ခန္း

ကိုယ္လက္ ေလ့က်င္ခန္းလုပ္တာ ဘယ္အရြယ္၊ ဘယ္ကာလမွာမဆို က်န္းမာေရးအတြက္ အက်ိဳးေပးတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ေနတာလဲ ပါတာဘဲ။ အႏု-အရင့္လိုက္ျပီးေတာ့ အေျပာင္းအလဲေတာ့ ရွိရတာေပါ့။ ဘာေတြ ေကာင္းသလဲ ေမးေနစရာေတာင္ လိုခ်င္မွလုိမယ္။

• ေကာင္းေနတာကို ခံစားရမယ္။
• ခါးနာမွာ သက္သာမယ္။ ခါး-ေပါင္-ေျခသလံုး ၾကြက္သားေတြ သန္မာေတာင့္ခိုင္ေစမယ္။
• ဝမ္းမခ်ဳပ္ဘဲ ဝမ္းမွန္ေစမယ္။
• အဆစ္ေတြ အိုေဟာင္းလို႔ အသံုးမ်ားလို႔ ပ်က္စီးယိုယြင္းတာေတြ သက္သာေစမယ္။
• အအိပ္မွန္ေစမယ္။ စိတ္တင္းအား ေလွ်ာ့ေစမယ္။ စိုးရိမ္စိတ္ နည္းေစမယ္။
• လူလဲ လွပျမဲ လွပေနေစမယ္။
• ကေလးဖြါးဘို႔ ေကာင္းေနေအာင္ ျပင္ဆင္ထားတာ ျဖစ္တယ္။
• ေမြးျပီးရင္လဲ နဂိုအေနျပန္ရဘို႔ ျမန္ေစမယ္။

ကိုယ္ဝန္ မေဆာင္ခင္ကတည္းက ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ေနသူ ဆက္လုပ္ပါ။
• အေျပာင္းအလဲေလးေတြေတာ့ လုပ္ရမယ္။
• ေျဖးေျဖး-မွန္မွန္နဲ႔ စပါ။ က်န္းမာသူ အမ်ိဳးသမီးမ်ား ခပ္သင့္သင့္ျပင္းထံတဲ့ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ိဳး တပါတ္မွာ ၁၅ဝ မိနစ္ (၂ နာရီခြဲ) လုပ္ပါ။
• ကိုယ္ဝန္မွာ ေသြးတိုးေနရင္၊ ဗိုက္နာရင္၊ ေသြးဆင္းရင္၊ ေရဆင္းရင္ ဆိုတာမ်ိဳးၾက ေရွာင္ပါ။
• ဘာၾကိဳက္သလဲ၊ ကခုန္တာလား၊ ေရကူးတာလား၊ ေအရိုးဗစ္လား၊ ေယာဂလား၊ စက္ဘီးစီးလား၊ လမ္းေလွ်ာက္လား။
• လမ္းစေလွ်ာက္သူဆိုရင္ တပါတ္ ၃ ရက္၊ တိုရာကေန ပိုလုပ္ပါ၊ တခါေလွ်ာက္ ၁ မိုင္၊ တေျဖးေျဖး အခ်ိန္ေရာ၊ အေဝးေရာ တိုးပါ။ ေနာက္ဆိုရင္ အထက္ျမင့္အတက္ကိုပါ ထည့္ေပးပါ။
• ဆရာဝန္က ခိုင္းတာျဖစ္ျဖစ္၊ ကိုယ့္ဖါသာ ေရြးတာျဖစ္ျဖစ္ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တာမွ သတိထားဘို႔က ကိုယ့္ ခႏၶာကိုယ္၊ ၾကြက္သား-အဆစ္ေတြ သတိေပးတာကို နာခံပါ။ အခ်ိန္ၾကေပမဲ့ ကိုယ္လက္ေတြ ေလးလံေနတယ္၊ မအီမသာ ျဖစ္ေနတယ္ ဆိုရင္ မလုပ္ပါနဲ႔။ အထူးသျဖင့္ ကိုယ္ဝန္ရင့္လာခ်ိန္မ်ိဳး။ မူးေဝမယ္၊ အားကုန္ေနမယ္၊ အသက္ရွဴမဝသလို ေနမယ္၊ ႏွလံုးခုန္-တုန္ေနမယ္၊ ခါးနာေနမယ္ စသျဖင့္။ ရာသီဥတုလဲ သိပါ။ သိပ္ပူေနရင္ ေနပူထြက္ မလုပ္နဲ႔။ ခုန္တာ၊ အေနအထားကို ယုတ္တရက္ ေျပာင္းလဲတာ၊ ဂရုစိုက္ပါ။
• Kegel Exercises (ကီဂယ္) ေခၚတဲ့ တင္ပါးဆံုတြင္း ၾကြက္သား ေလ့က်င့္ခန္းကို အခ်ိန္မေရြး လုပ္ႏိုင္တယ္။ (စာသတ္သတ္ ေရးထားပါတယ္။)

ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္သလို အစာအာဟာရ မွ်တဘို႔လဲ တပါတည္း ဂရူစိုက္ပါ။ အေျခခံကို သိထားပါ။ ကိုယ္ခႏၶာက အဆစ္နဲ႔ ၾကြက္သားေတြ တမင္သက္သက္ လႈတ္ရွားေစေအာင္ အခ်ိန္ မွန္မွန္ ေျဖေျဖးကေန တိုးလုပ္တယ္ ဆိုတာ ေလ့က်င့္ခန္း ျဖစ္တယ္။
• အဆစ္တိုင္းမွာ သူလုပ္ႏိုင္တဲ့ အေကြး-အဆန္႔မ်ိဳး ရွိတာပါ။ ဆိုပါစို႔ လက္ေကာက္ဝတ္က ေအာက္ေကြး၊ အထက္လွန္ လုပ္ႏိုင္တယ္။ ေဘးတိုက္ ဘယ္-ညာလဲ လုပ္ႏိုင္တယ္။ လက္ေမာင္းဆစ္ကေတာ့ ဝိုင္းပတ္မႈပါ လုပ္ႏိုင္တယ္။
• နည္းနာေတြမွာ ဗဟုသုတ နည္းေနပါေစ။ ငယ္ငယ္ကိုယ္ ေက်ာင္းေနတံုးျဖစ္ျဖစ္ ကုိယ့္ တူ-တူမေလးေတြ လုပ္တာျဖစ္ျဖစ္ လုပ္ဖူး-ေတြ႔ဖူး ပါလိမ့္မယ္။ ၁-၂-၃-၄-၅-၆-၇-၈-၈-၇-၆-၅-၄-၃-၂-၁။ ေသြးပူ-ေလ့က်င့္ခန္းလဲ ေခၚတာမ်ိဳး။
• ေျခႏွစ္ဘက္ကို ခုန္ရင္း ေဘးကား၊ တျပိဳင္ထဲမွာ လက္ႏွစ္ဘက္ကုိ ပခံုးနဲ႔ တတန္းထဲ ကား။
• ေျခႏွစ္ဘက္ကို ခုန္ရင္း ေဘးကား၊ တျပိဳင္ထဲမွာ လက္က ေခါင္းေပၚအထိ လက္ခုပ္တီး။
• ခါးကို ကုန္းျပီး ဆန္႔တန္းေနတဲ့ လက္ႏွစ္ေခ်ာင္းက ေျခဖ်ားသြားထိ။ ခါးျပန္မတ္-လက္ေတြ ေဘးမွာခ်။
• တေဒါင္ဆစ္မွာေကြး လက္ဝါးျဖန္႔ထားတဲ့ လက္ႏွစ္ဘက္က ရင္ပတ္ေရွ႔မွာထားလိုက္၊ လက္ေတြ ေဘးကားလိုက္။
• ေခါင္းကို ဘယ္-ညာ တလွည့္စီလွည့္၊ ေခါင္းကို ဘယ္ဝိႈက္-ညာဝိႈက္ လည္ပင္းကို လည္ေစနည္း။
• စာအုပ္ေတြ၊ ဗီဒီယို-ဗီစီဒီေတြ၊ Youtube, Online, Gem အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ လက္လွမ္းမီရင္ ယူပါ။

Dr. တင့္ေဆြ

Read more...

Personal hygiene for women အမ်ိဳးသမီးမ်ား တကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းေရး

အမ်ိဳးသမီးေတြ တစ္ကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းေရးနဲ႔ပက္သက္ျပီး တင္ပါဦးဆရာ။ ေက်းလတ္ေန ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးေတြ အဒီဘက္မွာ အားနည္းသလားလို႔။

အသက္ (၁၈) ႏွစ္ျပည့္မွဖတ္ပါ ေဆးပညာစာေတြထဲမွာ ေရးထားပါတယ္။ ထုတ္ႏုတ္ျပီး စာေလးတပုဒ္ လုပ္ပါအံုးမယ္။ အေပၚယံသန္႔ရွင္းေရးမဟုတ္ဘဲ အတြင္းပိုင္းေနရာ သန္႔ရွင္းေရးကိုသာ ေရးပါရေစ။ တကိုယ္ေရ သန္႔ရွင္းေရး လိုတာထက္မပိုသင့္ပါ။ အဆန္းေတြ မသံုးသင့္ပါ။ ဗဂ်ိဳင္းနားမွာ အက်ိဳးရွိေစတဲ့ ပိုးေတြ ရွိေနတာ ေကာင္းတယ္။ သန္႔ရွင္းေအာင္ ေဆးေတြနဲ႔လုပ္ရင္ အေကာင္းေတြေရာ ေသေစျပီး မိႈပိုးဝင္လာေစတတ္တယ္။ ရိုးရုိးဆပ္ျပာနဲ႔ ေရသန္႔ဆိုရင္ လံုေလာက္ပါတယ္။ ေမႊးတိုင္း မေကာင္းပါ။ ေစ်းၾကီးတိုင္း မေကာင္းပါ။ အတြင္းခံ (ေကာ္တြန္) သာသံုပါ။ ဖံုးကြယ္ထားအပ္တဲ့ အတြင္းေနရာေတြ ပူေႏြး စိုထိုင္းေနတာ ၾကာရင္ မေကာင္းပါ။ ေရေဆးျပီး ေရကိုေျခာက္ေသြ႔ေစပါ။ ေလသလပ္တာ ျဖစ္ႏိုင္သေလာက္ လုပ္ေပးပါ။”

အမ်ိဳးသမီးေတြ အျဖဴဆင္းရင္
ရာသီလာေနခ်ိန္ဆိုတာ ပိုးဝင္ဘို႔ အေျခအေနေကာင္းတခုျဖစ္တယ္။ အျဖဴဆင္းလို႔ ေဆးေသာက္၊ ေဆးထည့္ေနရရင္ ရာသီလာေနခ်ိန္မွာလဲ ဆက္လုပ္ရမယ္။ အိမ္ေထာင္သည္ေတြဆိုရင္ ႏွစ္ေယာက္လံုးကို ေဆးတျပိဳင္တည္းကုသရမယ္။ အမ်ိဳးသမီး-မိန္းကေလးေတြမွာ အျဖဴဆင္းျပီး၊ ယားတာက ခဏခဏျဖစ္ေလ့ရွိတယ္။ မိႈ (ဖန္းဂတ္စ္) ပိုးဝင္လို႔ျဖစ္တယ္။ လိင္ဆက္ဆံမႈနဲ႔မဆိုင္ဘဲျဖစ္တတ္တယ္။ (ထရြိဳင္ကိုမိုးနပ္စ္) အမ်ိဳးအစားကေတာ့ လိင္ကတဆင့္ကူးစက္တယ္။ အမ်ိဳးသမီးအဂၤါေနရာကို သန္႔ရွင္းေရး လုပ္ရင္ ဆပ္ျပာက (အယ္လ္ကာလီ) ဓါတ္ပါတာမ်ိဳး မသင့္ပါ။ ေရေမႊးမသံုးပါနဲ႔။ ပိုးေသေဆးပါတဲ့ ေဆးေၾကာအရည္ မသံုးပါနဲ႔။ ဝါဂြမ္းနဲ႔လုပ္တဲ့ အတြင္းခံသာဝတ္ဆင္ပါ။ ရာသီလာစဥ္သံုးပစၥည္း သန္႔ပါေစ။ ေနရာကို ေျခာက္ေသြ႔ေနပါေစ။ မိုးရာသီမွာ အထူးဆင္ျခင္ပါ။ ခပ္စိုထိုင္းထိုင္းနဲ႔ ပူေႏြးေႏြးအေျခအေနကို ဖန္းဂတ္ေတြက ၾကိဳက္တယ္။

ကူးစက္ေရာဂါ မဟုတ္တာေတြ
အသံုးအေဆာင္ပစၥည္း၊ ေဆးဝါးေတြနဲ႔ ကိုယ္နဲ႔ မတည့္-မသင့္လို႔ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေမြးလမ္း သန္႔ရွင္းေအာင္ သံုးတဲ့ ဗဂ်ိဳင္းနားကို ျဖန္းေဆး-ပန္းေဆးနဲ႔ သုတ္ပိုးေသဆး ေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တတ္တယ္။ တခ်ိဳ႕ အေမႊးအၾကိဳင္ ဆပ္ျပာေတြ မတည့္ဘူး။ တခ်ိဳ႕ အဝတ္ေလွ်ာ္သံုး Fabric softeners ေတြနဲ႔ မတည့္ဘူး။ ကိုယ္ဝန္ မရေအာင္ထည့္တဲ့ IUCD ထည့္သူ ၅% မွာ ပိုးဝင္တတ္တယ္။

ဆရာဝန္မလိုတဲ့ အေထာက္အကူနည္းေတြ
(ေရာဂတ္) ဒိန္ခ်ဥ္ စားေပးသင့္တယ္။ (အင္တီ-ဟစ္တမင္း) လိမ္းေဆး၊ ထံုေဆးလိမ္းရင္ နာတာ၊ ယားတာ သက္သာေစမယ္။ Vinegar douches ဆိုတဲ့ (ဗဂ်ိဳင္းနား) သန္႔ေအာင္ ဗနီဂါနဲ႔ ေဆးေၾကာနည္း မသင့္ပါ။ မ-အဂၤါေနရာ သန္႔ရွင္းေရးကို လိုတာထက္ မပိုေစနဲ႔။ (ဗဂ်ိဳင္းနား) ဟာ သူ႔အလိုလို သန္႔ေအာင္ၾကိဳးစားႏိုင္တယ္။ မိႈေတြက စိုထိုင္းျပီး ပူေႏြးတာကိုၾကိဳက္တယ္။ အတြင္းခံ (ေကာ္တြန္) သာသံုးပါ။ အတြင္းေနရာေတြကို ေလသလပ္ခ်ိန္ လုပ္ယူပါ။ လိင္ဆက္ဆံတာမွာ အထူးသတိထားပါ။ ပဋိဇီဝေဆးကို လိုမွသာသံုးပါ။

ေမြးလမ္းေၾကာင္းေရာင္တာ
သန္႔ရွင္းေရး နည္းလို႔လည္း ျဖစ္တတ္တယ္။ ပိုးက အဝတ္စိုလိုမ်ိဳးမွာ ၁ နာရီေလာက္ ရွင္ေနႏိုင္လို႔ အဝတ္စိုကို အတူသံုးမိရင္ ကူးႏိုင္တယ္။ ဖိုဆိုရင္ ယင္ဖိုေတာင္ မသန္းဘူးတဲ့ အမ်ိဳးသမီးမ်ားမွာေတာင္မွ ဗက္တီးရီးယား အေရအတြက္ အေျပာင္းအလဲေၾကာင့္ ျဖစ္ရတတ္တယ္။ (ဗဂ်ိဳင္းနား) သန္႔ခ်င္လို႔ ပိုးသန္႔ေဆးပါတဲ့ ေဆးရည္သံုးရင္ ျဖစ္တာမ်ိဳး ေျပာတာပါ။ အဲလိုေဆးရည္ကို ဆရာဝန္မညႊန္ဘဲ မသံုးပါနဲ႔။

ေမြးလမ္းေၾကာင္းယားတာ
အပ်ိဳစင္ေတြအတြက္ အားနာရတယ္။ သူတို႔လဲျဖစ္ၾကတယ္။ အျဖစ္မနည္းပါ။ တခ်ိဳ႕မွာ တခါတေလသာ ျဖစ္ျပီး တခ်ိဳ႕ တာရွည္ျဖစ္တယ္။ တာရွည္နဲ႔ ခဏခဏ ျဖစ္ဖန္မ်ားရင္ ေနာင္မွာ ကင္ဆာအထိ ျဖစ္မလာဘူးလို႔ မေျပာႏိုင္ပါ။ မစိုးရိမ္ပါနဲ႔၊ ရွားလြန္းပါတယ္။

ေအာက္ခံေရာဂါ တခုခုရွိေနလို႔ျဖစ္တာ မ်ားတယ္။ ေရာဂါရယ္လို႔ မဟုတ္ဘဲ အစိုဓါတ္ကေနလဲ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ အစိုဓါတ္ဆိုတာ ဆီးစိုေနတာ၊ ဝမ္းသြားတာ နဲနဲေပက်န္တာ၊ ေခြ်းထြက္မ်ားတာ။ အစားအေသာက္ထဲမွာ ကိုယ္နဲ႔ အဆင္မေျပတာ ဥပမာ ေကဖင္း၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီးနဲ႔ ေျမပဲ ပါေနတာေတြကေန ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။


ဗဂ်ိဳင္းနား အနံ႔ဆိုးေနတာျဖစ္ေနရင္ ဘာလုပ္ရမလဲ - • အနံ႔ဆိုးက ေတာ္ေတာ္နဲ႔ မေပ်ာက္ေသးရင္ စိတ္ဖိစီးမႈ ရွိလာတတ္တယ္။ လူေတာသူေတာ တိုးဘို႔ရာမွာ အခက္အခဲ ရွိလာႏိုင္တယ္။
• တကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းမႈ နည္းလို႔လားဆိုျပီး သန္႔ရွင္းေရကို ပိုလုပ္ပါလိမ့္မယ္။ သန္႔ရွင္းေရးလုပ္ရာမွာ သတိထားစရာေတြ ရွိတယ္။ ေဆးဆိုင္ေတြက ေဆးေၾကာရည္တိုင္းက ေနရာတိုင္းအတြက္ မသံုးသင့္ပါ။ ပိုးရွိသမွ်ကို ေသေစတာ မေကာင္းပါ။ ကိုယ္ထဲ၊ ကိုယ္ေပၚမွာ ပိုးဆိုတာေတြ အျမဲရွိေနတယ္။ သူ႔ေရာမွာ သူ႔အမ်ိဳးအစားရွိေနတာက ေကာင္းတယ္။ ရွိသင့္တာေတြကု ရွင္းလိုက္ရင္ မွ်ေျခပ်က္မယ္။ ဗဂ်ိဳင္းနားကို ပိုးေသေဆးနဲ႔ ေဆးတာမ်ိဳးေၾကာင့္ မိႈ (ဖန္းဂတ္စ္) ပိုး ဝင္လာႏိုင္တယ္။
• (ဗဂ်ိဳင္းနား-ဖလိုရာ) ဆိုတာ သူ႔ဖါသူရွိေနသင့္တဲ့ ပိုးေတြကိုေခၚတယ္။ မိုက္ခရိုဖီးလစ္ ဗက္တီးရီးယားေတြ အမ်ားၾကီး ရွိတယ္။ (လက္တိုဗက္ဆီးလိုင္) ဆိုတာေတြက အဓိကက်တယ္။ အကာကြယ္ေပးေနတ့ဲ ပိုးမ်ိဳးသာျဖစ္တယ္။ အက္စစ္ဓါတ္ကို ထိန္းေပးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဗဂ်ိဳင္းနားကို လိုတာထက္ပိုျပီး ေဆးေၾကာရင္ ဒီအက္စစ္ဓါတ္အေျခအေန ေျပာင္းသြားျပီး ပိုးသစ္ေတြ ဝင္လာေစႏိုင္တယ္။ အသစ္ဝင္တဲ့ပိုးေတြကို ေရာဂါရေစတဲ့ပိုးေတြလို႔ေခၚတယ္။
• အလြန္အကြ်ံေဆးေၾကာျခင္း၊ ေဆးျဖန္းျပီးေဆးေၾကာျခင္း၊ အဝတ္အစား တင္းၾကပ္ေနေအာင္ ဝတ္ဆင္ျခင္း၊ ဓါတုေဆးေတြ ဥပမာ အေမႊးအၾကိဳင္ပါတဲ့ေဆးေၾကာရည္၊ ပိုးေသေဆးဆပ္ျပာေတြသံုးရာကေန ဗဂ်ိဳင္းနားေရာင္တာနဲ႔ မိႈပိုးဝင္တာေတြျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။
• ကိုယ္ဝန္တားနည္း၊ ဗဂ်ိဳင္းနားထဲ ပစၥည္းထည့္ထားတာ၊ အသြင္းအထုတ္ လုပ္တာ၊ အတူေနတာမွာ စအိုလမ္းနည္းကို ဗဂ်ိဳင္းနားလမ္းနည္းနဲ႔တြဲျပီး ဆက္ဆံတာ၊
• အိမ္ေထာင္သည္ေတြဟာ အတူေနျပီးတဲ့ေနာက္ ဆီးသြားတဲ့ အေလ့အက်င့္ လုပ္သင့္တယ္။ ဗဂ်ိဳင္းနာထဲကို အသစ္ဝင္လာတဲ့ ပိုးေတြက ဆီးလမ္းကို ေရာက္လာမွာကို တားရာ ေရာက္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ မဂၤလာေဆာင္ကာစ သတို႔သမီး အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ဟန္းနီးမြန္း ဆီးေအာင္တာ ျဖစ္ၾကရတယ္။
• မိန္းကေလးတိုင္း ကိုယ္နံ႔ မတူတတ္တာထဲမွာ ဒီေနရာက အနံ႔လဲပါတယ္။ သဘာဝပါ။ ရာသီဆင္းခ်ိန္မွာလဲ အနံ႔မတူ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ ဆင္းတဲ့ရာသီေသြးက ေဟာင္းေနတာဆိုရင္ တမ်ိဳးျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေမ့ေလွ်ာ့ျပီး ရာသီလာတံုးသံုးတဲ့ Tampon ကို မထုတ္ဘဲထားမိရင္လဲ ျဖစ္တတ္တယ္။

မိန္းမကိုယ္ ယားျခင္း ျဖစ္ရင္ -
• Moisturisers (Emollients) ေဆးကို ခရင္၊ လိမ္းေဆးအေနနဲ႔ လာတယ္။ ဘာလို႔ ယားတာ ျဖစ္ျဖစ္ေနေန သက္သာေစမယ္။ ေဆးမ်ားသြားလို႔လဲ ကိစၥမရွိဘူး။
• ယားလို႔ ကုပ္ရင္ ပိုဆိုးေစတယ္။ အတတ္ႏိုင္ဆံုး မကုပ္မိေအာင္ ထိန္းပါ။ (ေကာ္တြန္) လက္အိတ္သံုးပါ။ လက္သည္း အတိုျဖတ္ပါ။ လက္သည္းနီဆိုးတာ သတိထားပါ။
• (ေကာ္တြန္) ၁ဝဝ% ခပ္ေခ်ာင္ေခ်ာင္ကိုသာ ဝတ္ဆင္ပါ။ အၾကပ္ေတြ မဝတ္ပါနဲ႔။
• အတြင္းခံကို ေန႔တိုင္းလဲလွယ္ပါ။ စိုထိုင္းတာမ်ားရင္ တေန႔တခါမက လဲပါ။
• ေနလို႔ရတဲ့ ေနရာ-အခ်ိန္ေတြမွာ အတြင္းခံ မဝတ္ဘဲေနပါ။ ေလသလပ္ခံပါ။
• ေရနဲ႔ ေန႔တိုင္း မိန္းမကိုယ္ကို အသာအယာ ေဆးေၾကာပါ။ Feminine hygiene sprays and douches ကရိယာေတြ၊ အသံုးအေဆာင္ေတြ မသံုးဘဲသာ ေဆးပါ။
• ေရကို အေပၚကေနေလာင္းခ်နည္းက စည္ပိုင္းထဲ စိမ္ခ်ိဳးတာထက္ ေကာင္းတယ္။
• ေရမေျခာက္ေသးခင္ အတြင္းခံ မဝတ္ပါနဲ႔။
• ဆံပင္ ေခါင္းေလွ်ာ္တာကို သီးသန္႔လုပ္ပါ။ တခ်ိဳ႕ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္က ကိုယ္နဲ႔မသင့္တာျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• ဆပ္ျပာ၊ ေရေမႊး၊ ေခြ်းနံ႔ေပ်ာက္ေဆးေတြက ကိုယ္နဲ႔ သင့္-မသင့္ သတိထားပါ။ လိုမယ္ထင္ရင္ ေျပာင္းသံုးပါ။ မသံုးဘဲ ေနလို႔ရရင္ မသံုးပါနဲ႔။
• (ကြန္ဒြမ္) မွာ သုက္ပိုးသတ္ေဆးလဲ တြဲထားတာဆိုရင္ ကိုယ္နဲ႔ သင့္-မသင့္ ၾကည့္ပါ။
• ဆီးစပ္ေမႊး မရိတ္ပါနဲ႔။
• စိတ္ဖိအား မ်ားေနရင္ ေလွ်ာ့ခ်ပါ။
• သန္႔ရွင္းေရးလုပ္တာမွာ (ထိုင္ေနတဲ့ အေနအထားမွာ) လက္ကို ေရွ႕ကေန ေနာက္ဖက္ဆီသာ တလမ္းသြား လႈပ္ရွားပါ။
• ကိုယ္အေလးခ်ိန္ မ်ားေနရင္ ပိန္ေအာင္လုပ္ပါ။

ေဒါက္တာတင္ေဆြ
၁၅-၄-၂ဝ၁၄

Read more...

Stretch Marks အေၾကာျပတ္ျခင္း

(၁) ဆရာ မဂၤလာပါရွင့္ အေၾကာျပတ္ျခင္းအေၾကာင္းနဲ႔ ပတ္သက္တာေလးေတြ တင္ေပးပါဦးလို႔ ေတာင္းဆိုခ်င္လို႔ပါရွင့္။
(၂) Doctor ဝတဲ့သူေတြမွာ အေၾကာျပတ္ၾကပါတယ္ အေၾကာျပတ္တာေပ်ာက္ေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္ရပါသလဲ။
(၃) ဆရာရွင့္ အေၾကာျပတ္တဲ့အေၾကာင္းေလးလည္း ရွင္းျပေပးပါဦးဆရာ။ ကြ်န္မရဲ႕ ဒူးေခါင္းနဲ႔ ေပါင္ျခံေတြမွာ သိသိ သာသာၾကီး အေၾကာျပတ္လာပါတယ္။ အေၾကာျပတ္တာ ကုလုိ႔ရပါသလား။ သူမ်ားေျပာတာ သံလြင္ဆီ လိမ္းရတယ္ ဆုိတာ အေၾကာမျပတ္ခင္ လိမ္းရတာမဟုတ္လား။ ျပတ္ျပီသား အရာေၾကာင္းၾကီးေကာ လိမ္းေဆးရွိပါသလား ဆရာ။


ဗိုက္အေၾကာျပတ္တယ္လို႔ ေျပာေလ့ရွိတဲ့ဟာက ေရာဂါေတာ့ မဟုတ္တတ္ဘူး။ က်န္းမာေရးျပႆနာေတာ့ ျဖစ္တယ္။ ဗိုက္မွာတင္ မဟုတ္ပါ။ ရင္သား၊ တင္ပါး၊ ေပါင္ စတဲ့ ေနရာေတြမွာပါ ျဖစ္တတ္တယ္။ ျဖစ္တဲ့ေနရာမွာ ျပိဳင္ေနတဲ့ မ်ဥ္းေၾကာင္းေတြလို၊ ပါးလ်၊ ေျပာင္ေခ်ာ၊ အေရာင္ေဖ်ာ့၊ ျဖစ္စမွာ အနီေရာင္၊ ၾကာရင္ ေငြေရာင္၊ အမာရြတ္လိုလို အပုိေတြ ျဖစ္လာတယ္။ အနားရွိတဲ့ ပံုမွန္ အေရျပားထက္ နဲနဲနိမ့္ျပီး၊ ထိ-ကိုင္ၾကည့္ရင္ ခံစားမႈ မတူဘူး။

ကုိယ္ဝန္ေဆာင္ရလို႔ ျဖစ္ရတာက အမ်ားဆံုးပါ။ ကုိယ္ဝန္ရင့္လာခ်ိန္ ၇၅% ကေန ၉ဝ% မိခင္ေလာင္းေတြမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ မဟုတ္ဘဲ ရုတ္တရက္ ဝလာ-ပိန္သြားတာကေနလည္း ျဖစ္တတ္တယ္။ တျခား အေၾကာင္းခံ ေရာဂါေတြလည္း ရွိေသးတယ္။ (ေကာ္တီဇုန္း) လိမ္းေဆး ၾကာၾကာသံုးလို႔၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ၊ Cushing syndrome, Ehlers-Danlos syndrome, Lichen planus ေရာဂါတခုခုရွိလို႔ ျဖစ္တတ္တယ္။ လူပ်ိဳဝင္၊ အပ်ိဳျဖစ္ဆိုတဲ့ အရြယ္ ေရာက္ခ်ိန္မွာ ကိုယ္ခႏၶာ အခ်ိဳးအစား ေျပာင္းလာလို႔လည္း ျဖစ္ရပါတယ္။

Collagen (ကိုလာဂ်င္) ေတြ ပံုမွန္မဟုတ္ ျဖစ္လာလို႔၊ အေရျပားရဲ႕ အလည္ထပ္ (ဒါးမစ္) မွာ သြားျဖစ္ပါတယ္။ Glucocorticoid ေဟာ္မုန္းနဲ႔ ဆိုင္ေသးတယ္။ လူမဲေတြမွာ အျဖစ္နည္းတယ္။ မ်ိဳးရိုးလိုက္တာလည္း ရွိတယ္။ အေမျဖစ္ရင္ သမီးေတြမွာ အျဖစ္မ်ားလို႔ မိန္းမ မယူခင္ သူ႔အေမကိုပါ ေလ့လာသင့္တယ္။ ေစ်းအၾကီးဆံုး ေမာ္ဒယ္ ၁ဝ ေယာက္ စာရင္းဝင္ ၾသစေၾတးလ်က (မီရင္ဒါ ကား) ကေလး ယူေတာ့မယ္ ဆိုေတာ့ သူ႔အဖြါးကေျပာတယ္ "ခါးရ္ မိသားစုမွာ ဗိုက္ေၾကာျပတ္တဲ့ ရာဇဝင္မရွိဘူး" တဲ့။

ဘယ္လို ကုရမလဲဆိုတာ ေျပာရမွာေတာ့ ဝမ္းနည္းပါတယ္။ ေၾကာ္ညာျပီး ေရာင္းတဲ့ (ခရင္မ္) ေတြက လက္ေတြ႔မွာ တကယ္ေကာင္းတယ္လို႔ အာမမခံႏိုင္ပါ။ အေၾကာျပတ္တာ ျဖစ္ေစတဲ့ အခံေရာဂါရွိရင္ ကုသဘို႔ လိုတယ္။ မျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ဘို႔ လိုမယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကိုယ္ခႏၶာ အေလးခ်ိန္ကို အေျပာင္းအလဲ မျမန္ေအာင္ သတိထားရမယ္။ ေကာ္တီဇံုးေဆးေတြ သိပ္လိုအပ္မွသာ သံုးပါ။ ကုိယ္ဝန္ေဆာင္ေနတံုးမွာ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။ ဆီးခ်ိဳ ရွိ-မရွိစစ္ပါ၊ ကုပါ။ ေဟာ္မုန္းပါေဆးေတြကို သတိထားပါ။

အေၾကာျပတ္တာက အမာရြတ္သေဘာနဲ႔တူတယ္။ အမာရြတ္ဆိုတာမ်ိဳးက ေပ်ာက္သြားေအာင္ လုပ္လို႔ မရသေလာက္ပါ။ အနာ-ဒဏ္ရာ ျဖစ္တံုးက အေရျပားကို ဘယ္ေလာက္ထိ နက္သြားခဲ့သလဲ အေပၚမွာမူတည္ျပီး အၾကီး-အေသး၊ အေပ်ာက္ ေႏွး-ျမန္ ကြာတယ္။ ျဖစ္တဲ့ေနရာအရလည္း မတူၾကသလို၊ လူအေပၚမွာပါ တည္ေသးတယ္။ အေသားအေရ ေကာင္းသူ၊ အရြယ္ငယ္ငယ္မွာ အေပၚယံျဖစ္တဲ့ အမာရြတ္ဆိုရင္ ၾကာေလေလ ေပ်ာက္ေလေလ။

စိတ္ဓါတ္ မက်ပါနဲ႔အံုး။ သုေတသနတခုက ျမင္းခြါရြက္၊ ဗီတာမင္ (အီး) နဲ႔ Collagen hydrolysates ေတြက အေၾကာျပတ္တာ အတြက္ အက်ိဳးရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ Shampoos, Conditioners, Soaps, Face cares, Make-up လူသံုးပစၥည္းေတြမွာပါတဲ့ ဓါတ္ေတြပါဘဲ။ ဗီတာမင္ E ကို စာတပုဒ္ ေရးထားပါတယ္။

ေနာက္ သုေတသနတခုက Vitamin E, Panthenol, Hyaluronic acid, Elastin နဲ႔ Menthol ေတြပါတဲ့ Verum Cream က ေကာင္းတယ္လို႔ ဆိုတယ္။ Cocoa butter ဆိုတာကလည္း ေရေငြ႔ေပးတာမို႔ ေကာင္းတယ္ ေျပာတယ္။ သုေတသနေတာ့ မရွိေသးဘူး။

အေရျပားခြဲစိတ္ဂ်ာနယ္က ေရဒီယိုလိႈင္း 585-nm pulsed dye laser နဲ႔ ၃၇ ေယာက္ကို ကုတာ၊ ၃၃ ေယာက္မွာ အလြန္ေကာင္းတဲ့ ရလဒ္ရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ Tummy tuck ေခၚတဲ့ ခြဲစိတ္ ဖယ္ရွားမႈလည္း လုပ္ၾကတယ္။ Fractional laser resurfacing (ေလဆာ) နည္းသစ္ကလည္း ပိုေကာင္းသတဲ့။

အေရျပားကုသေရး ဂ်ာနယ္ စာတမ္းမွာ အမ်ိဳးသမီး ၁၇ ေယာက္ကို ၆ ပါတ္ ကုသေပးတာ ေဆးပါတ္ ျပည့္ျပီးေနာက္ ၁ ပါတ္မွာ ၃၈႕၂% က ၂၅႕၅% နဲ႔ ၁၁႕၈% က ၅၁႕၇၅% တိုးတက္မႈေတြ႔ရတယ္။ ၂၃% က ေက်နပ္ၾကျပီး၊ ၁၂% ကေတာ့ ေက်နပ္မႈမရွိဘူး ဆိုပါတယ္။

အေၾကာျပတ္တာ က်န္းမာေရးျပႆနာလို႔ ေရးခဲ့ပါတယ္။ လူဆိုတာ ေမြးတံုးကထက္ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ ပိုလွခ်င္၊ ပိုေကာင္းခ်င္၊ ပိုက်န္းမာ သန္စြမ္းခ်င္ၾကတယ္။ ေလ်ာ့သြား၊ က်သြား၊ ေျပာင္းသြားရင္လည္း နဂိုအေန ျပန္ျဖစ္ခ်င္ၾကတယ္။ ဒီအထိေတာ့ (ေနာ္မယ္)ပါ။ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး ဆိုတာကိုပါ ျဖစ္ခ်င္ေနရင္ေတာ့ ေဝဒနာ တိုးတာပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကံနဲ႔ စိတ္ဟာ အေၾကာင္းတရား ေတြထဲမွာ ပါေနတာေပါ့။ အဲဒါေၾကာင့္လည္း စိတ္ကုိ ထားတတ္ေအာင္ ျပဳျပင္နည္းေတြ၊ ကံတရား ေကာင္းေအာင္ က်င့္ၾကံစရာေတြ ေပၚေပါက္လာခဲ့တယ္။

ေကာင္းျခင္းငါးျဖာထဲမွာ ဆံပင္၊ အသား၊ အရိုး၊ အရြယ္ နဲ႔အတူ အေရ၏ ေကာင္းျခင္းလည္း ပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီး ေတြသာမက အမ်ိဳးသားေတြအတြက္လည္း ဗိုက္စူ၊ ဗိုက္ပူေတြ မျဖစ္ခ်င္ၾကတာမို႔ “ဗိုက္ေခါက္က်န္းမာေရး” က အေတာ္ အေရးပါလွတယ္။ ဗိုက္ေၾကာျပတ္တာက အေရျပားမွာ ျဖစ္တာပါ။ အေရျပားေအာက္မွာ အဆီျပင္၊ ၾကြက္သား၊ ေနာက္ခံ အရြတ္ျပား၊ အတြင္းဆံုးၾကမွ ဗိုက္ကိုဖံုးေနတဲ့ အလႊာဆိုျပီး ၅ ထပ္ရွိတယ္။ ဗိုက္မစူခ်င္ရင္ ဗိုက္လွခ်င္ရင္ အေရျပား လွရမယ္။ အဆီမထူရဘူး။ (ဗယ္လီ) ေခၚတဲ့ ဗိုက္ၾကြက္သား သန္ေနရမယ္။ တခ်ိဳ႕သိပ္မသိၾကတာက အရြတ္ျပားရဲ႕ အေရးပါမႈဘဲ။ ဗိုက္ကို ခြဲစိတ္ရရင္ ဒီအထပ္ကို က်က်နန ျပန္ခ်ဳပ္ေပးရတာ လက္ဝင္တဲ့ အလုပ္တခုေပါ့။

အထပ္ရွိသမွ် ေကာင္းေနရမယ္။ အေပၚယံေလးနဲ႔ မလံုေလာက္ဘူး။ (တိုးရစ္) ေတြ လာမဲ့ေနရာေတြမွာသာ လမ္းေတြ၊ အိမ္ေတြကို ျမင္ေကာင္းေအာင္ လုပ္ထားသလိုမ်ိဳး။ စစ္ေဆးတဲ့သူ လာခ်ိန္မွာ တခါမွ မတခါဘူးတဲ့ ျခင္ေတာင္ေတြ၊ ေမြ႔ယာေတြ ထုတ္ေပးထားတာမ်ိဳး ဆိုတာေတြက တကယ့္ အေကာင္း၊ အစစ္အမွန္ မဟုတ္ဘူး။

လူတေယာက္ကို ၾကည့္တာနဲ႔ ဗီတာမင္ဘီ ၂ နည္းေနတာကို သိႏိုင္တယ္။ ပါးစပ္ေဘးစြန္းေတြမွာ အေရာင္ေဖ်ာ့ေန၊ နီေန။ အနာျဖစ္ခ်င္ေနတာ ျမင္ရမယ္။ ဆက္သိဘို႔က သူ႔မွာ ဘီ ၂ နည္းေနရင္ ဘီ ၁ လည္း နည္းေနႏိုင္သလို၊ တျခားတျခား အာဟာရေတြပါ နည္းႏိုင္တယ္လို႔ မွန္းတတ္ရတယ္။ ဒီဆင္ျခင္မႈသေဘာအတိုင္းဘဲ ဗိုက္ေၾကာျပတ္သူတေယာက္မွာ အေရျပား ေအာက္လႊာေတြလည္း တခုခုလိုေနႏိုင္တယ္လို႔ သံသယဝင္ဘို႔ ထိုက္တယ္။

ေရနဲ႔ အာဟာရဓါတ္ျပည့္ဝေနတဲ့ အေရျပားဆိုရင္ အေၾကာျပတ္တာဟာ အျဖစ္နည္းတယ္။ ေရေသာက္ မနည္းေစနဲ႔။ မွ်တတဲ့ အစားအစာစားပါ။ အသား-ငါး၊ အသီးအရြက္-အသီးအႏွံ၊ ပဲေတြ စံုေအာင္စားရတာမ်ိဳးေျပာတာပါ။ လႈတ္ရွား ရံုးကန္ႏိုင္ဘို႔ (အင္နာဂ်ီ) ျဖစ္ေစတဲ့အစာ၊ ၾကီးထြားဘို႔၊ ပ်က္တာေတြျပဳျပင္ဘို႔ (ပရိုတင္း)၊ နည္းနည္းစီနဲ႔ ေန႔တိုင္း မပါမျဖစ္တာေတြက ဆီ၊ ဗီတာမင္ေတြနဲ႔ ဓါတ္ဆားေတြျဖစ္တယ္။ ဗီတာမင္ ေအနဲ႔ အီးကို ေသာက္သင့္တယ္။ သူနည္းေနရင္ ေျပာ့ဖတ္ဖတ္ ျဖစ္ေနတာမို႔ (ပိုတက္ဆီယံ) ပါ ျဖည့္ေပးဘို႔ လိုတယ္။ အေၾကာျပတ္ျပီးသူေတြအတြက္ပါ ေကာင္းပါတယ္။

ေၾကာ္ညာေတြ အမ်ားၾကီးရွိတယ္။ အေမရိကားနဲ႔ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြမွာ ပိုမ်ားတာေပါ့။ ေဆး တခုတည္းကို အားကိုးယံုနဲ႔ အဆင္ေျပမွာမ်ိဳးေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ စာထဲမွာ ေရးခဲ့သလို လုပ္စရာေတြပါ လုပ္သင့္တယ္။ ေဆးေတြကလည္း လယ္ကြင္း ယာခင္းထဲကေန ရတာကို ျပဳျပင္ျပီး ဝယ္ခ်င့္စဖြယ္ လုပ္ထားေတြက ပါေသးတယ္။ အလြယ္ရတဲ့ ျမင္းခြါရြက္ကို ကုိယ့္ဖါသာ ၾကံဆရင္လည္း အက်ိဳးရွိႏိုင္မယ္။

ခြဲစိတ္ကုသတာ (ဆာဂ်ရီ) ကိုလည္း လုပ္ခ်င္၊ လုပ္ႏိုင္၊ အေျခအေနေပးရင္ မလုပ္နဲ႔လို႔ မတိုက္တြန္းပါ။ ကုေပးမဲ့ ဆရာဝန္နဲ႔ အရင္ ေဆြးေႏြးပါ။ ဒီေရာဂါမ်ိဳးက အမ်ားၾကီး ေမွ်ာ္မွန္း မထားဘဲ ၾကိဳးစားသင့္တယ္။ အမွန္က ေရာဂါလို႔ တကယ္ သတ္မွတ္တာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ အဲဒါမ်ိဳးက ပိုျပီးကုရတာ မလြယ္ဘူး။ သက္ရွိေတြမွာ ဇရာျဖစ္စဥ္ထဲပါတာကို ျပဳျပင္ဘို႔က သိပ္ခက္တတ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ငယ္တံုးကျဖစ္တာ ၾကာရင္ သက္သာရာကေန မျမင္ရတဲ့အထိ ေျပာင္းတတ္ေသးတယ္။

အမ်ိဳးသမီးေတြက ဗိုက္ေၾကာျပတ္လို႔ ေမးၾကသလို ေယာက္်ားေတြကလဲ ဒူးေၾကာျပတ္တာ ေမးၾကပါတယ္။ (မာစတာေဘးရွင္း) လုပ္လို႔ ျပတ္တယ္လို႔ တရားေသမွတ္ၾကတာ မ်ားတယ္။ (မာစတာေဘးရွင္း) လုပ္ေလ့ရွိတာက လူပ်ိဳျဖစ္ျပီးေနာက္ဆိုေတာ့ အရြယ္ေျပာင္းလာတာနဲ႔ ကိုယ္ခႏၶာေျပာင္းလဲလာတာ တခ်ိန္တည္းက်ေနတယ္။ အမွန္က ကိုယ္မွာ ဝရာကပိန္၊ ပိန္ရာကဝလာတဲ့ေနရာေတြမွာ အေၾကာျပတ္တယ္။ ဘာေၾကာင့္၊ ဘယ္ေနရမွာျဖစ္ျဖစ္ ကုသနည္းကေတာ့ အတူတူပါဘဲ။

ဗိုက္ေၾကာျပတ္တာအတြက္ ေရဓါတ္၊ အာဟာရဓါတ္နဲ႔ စိတ္ဓါတ္၊ အေလးထားျပီးသကာလ၊ မအိုေသးသမွ် အပ်ိဳေလးလို လွေနၾကပါေစ။

Collagen (ကိုလာဂ်င္) http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2013/09/collagen.html

Dr. တင့္ေဆြ
၃ဝ-၅-၂ဝ၁ဝ
၁၅-၄-၂ဝ၁၄

Read more...

Monday, April 14, 2014

Pregnancy Myths ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ အယူအဆ အလြဲအမွားမ်ား

ဆရာ႐ွင့္ သမီး ကိုယ္ဝန္က ၅ လနီးပါး႐ွိေနၿပီလို႔ ကိုယ္၀န္သြားအပ္ေတာ့ Doctor ေျပာပါတယ္၊ ကေလး ႏွလံုးခုန္သံပါ ၾကားရပါတယ္တဲ့ဆရာ။ သမီးသိခ်င္တာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္တဲ့သူေတြ ညေန ၅ နာရီ ေက်ာ္ရင္ ေရမခ်ိဳးရဘူးလို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ သမီး အလုပ္ခ်ိန္က ေန႔လည္ ၂ နာရီကေန ည ၁၁ ထိ မို႔လို႔ပါ။ ညေန ၅ နာရီေက်ာ္ရင္ ေရမခ်ိဳးရဘူးဆိုတာ ဟုတ္ပါသလား ဆရာ။ ေနာက္ ငွက္ေပ်ာသီးကို ကိုယ္၀န္ရင့္လာရင္ မစားရဘူးတဲ့၊ ကေလးက အထဲမွာထြားေနရင္ ေမြးရခက္လို႔တဲ့ ဟုတ္ပါသလားဆရာ။

မဟုတ္ပါ။ ကိုယ္ဝန္အတြက္ ေရးခ်ိဳးတာကို ဆရာဝန္ေတြက ကန္႔သတ္မႈမလုပ္ပါ။ ေရခ်ိဳးတာက အက်င့္လိုလဲျဖစ္သလို အက်င့္မဟုတ္ဘဲ ေရခ်ိဳးလို႔လဲ ဘာမွ မျဖစ္ေစပါ။ ခ်ိဳးတဲ့ေရရဲ႕ အပူခ်ိန္ကိုသာ ၾကည့္စရာလိုပါမယ္။ ကိုယ္အပူခ်ိန္နဲ႔ တူေလေကာင္းေလပါ။ ခပ္ေႏြးေႏြးခ်ိဳးတတ္သူေတြက ၁ဝဝ ဒီဂရီ (အက္ဖ္) ရွိတဲ့ေရနဲ႔ ခ်ိဳးသင့္ပါတယ္။ ေရခ်ိဳးရျခင္းရဲ႕ အက်ိဳးေက်းဇူးေတြကို အားလံုးသိပါမယ္။ သန္႔ရွင္းေရးအျပင္ ပင္ပန္းေနတဲ့ၾကြက္သားေတြကို ေျပေလ်ာ့ေစပါမယ္။ ေျခေထာက္ေရာင္ေနသူေတြလဲ သက္သာေစႏိုင္တယ္။ ေရျမြာရည္နည္းေနသူေတြမွာ တိုးလာေစမယ္။ ေစာေမြးမွာကိုပါ တားႏိုင္ေလာက္ေပါေသးတယ္။ စိုးရိမ္ႈေတြ သက္သာေစမယ္။ ေရကူးခ်င္သူေတြ ကူးပါေလ။

ငွက္ေပ်ားသီးလဲ စားႏိုင္ပါတယ္။ ကေလးထြားတာ ေကာင္းပါတယ္။ ကေလးဟာ အခ်ိဳးအစားက်က်ထြားလို႔ အေမြးခက္တာ မဟုတ္ပါ။ ေခါင္းက ရွိသင့္တာထက္ ပိုၾကီးေနရင္သာ ခက္ႏိုင္ပါတယ္။

၁။ အတူေနတဲ့အေနအထားအရ ကေလးဟာ ေယာက္်ားေလး၊ မိန္းကေလးျဖစ္တယ္။ မဟုတ္ပါ။ ဖခင္ဆီကလာတဲ့ X နဲ႔ Y (ခရိုမိုဇုမ္း) ေတြကေနသာ ကေလးရဲ႕လိင္ကိုသတ္မွတ္တယ္။
၂။ ကေလးႏွလံုးခုန္သံကေန ေယာက္်ားေလး၊ မိန္းကေလးခြဲသိမယ္။ မဟုတ္ပါ။ ဘယ္လိင္ျဖစ္ျဖစ္ ႏွလံုးခုန္ႏွဳန္းဟာ တမိနစ္မွာ ၁၂ဝ ကေန ၁၆ဝ ရွိတယ္။
၃။ လက္ကိုေခါင္းေပၚေျမွာက္တင္ရင္ ကေလးကို ခ်က္ၾကိဳးပတ္ေနတတ္တယ္။ မဟုတ္ပါ။ အထဲကကေလး လႈပ္ရွားမႈေၾကာင့္သာ အဲလိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။
၄။ ကိုယ္ဝန္ေပၚရင္ ကေလးက ၾကီးမယ္။ မဟုတ္ပါ။ ကိုယ္ဝန္တိုင္းမွာ အဲလိုမဟုတ္ပါ။ အရပ္ျမင့္သူေတြက ကိုယ္ဝန္သိပ္မေပၚတတ္ပါ။ ေရျမြာရည္မ်ားတာနဲ႔ အမႊာကိုယ္ဝန္ေၾကာင့္ ကိုယ္ဝန္က သူမ်ားထက္ၾကီးမယ္။
၅။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တံုး မ်က္ႏွာမွာ တင္းတိတ္ေပၚတာဟာ (ကိုယ္ဝန္မ်က္ႏွာဖံုး) ရာသက္ပန္က်န္မယ္။ မဟုတ္ပါ။ ေမြးျပီး ေျပာင္း၊ ေပ်ာက္ပါမယ္။
၆။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနတံုး အတူေနတာ အႏၲရာယ္ၾကီးတယ္။ မဟုတ္ပါ။ (စာတပုဒ္ေရးထားပါတယ္။)
၇။ ကို္ဝန္ရွိစ အိပ္ရာထေေဈဒနာေတြက မနက္ထမွာသာျဖစ္တယ္။ မဟုတ္ပါ။ (စာတပုဒ္ေရးထားပါတယ္။)
၈။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ရင္ ေရမခ်ိဳးနဲ႔။ မမွန္ပါ။ ေရခ်ိဳး သန္႔ရွင္းဘို႔ အေရးၾကီးပါတယ္။
၉။ Linea nigra ေခၚတဲ့ ခ်က္ကေန ဆီးစပ္အထိတန္းေနတဲ့ အေရာင္ရင့္မ်ဥ္းေၾကာင္းကေန ေယာက္်ားေလး-မိန္းကေလး သိတယ္။ ေျဖာင့္ရင္ ေယာက္်ားေလး၊ ေကာက္ရင္ မိန္းကေလး။ ခ်က္အထက္ေရာက္ရင္ ေယာက္်ားေလး။ မဟုတ္ပါ။
၁ဝ။ အသားအေရႏူးညံရင္ မိန္းကေလး၊ ေျခာက္ေနရင္ ေယာက္်ားေလး။ မဟုတ္ပါ။
၁၁။ ဆံပင္ပါးျပီး မြဲေျခာက္ရင္ မိန္းကေလး။ မ်ားျပီး အဆီျပန္ေနရင္ ေယာက္်ားေလး။ မဟုတ္ပါ။
၁၂။ အခ်ိဳၾကိဳက္ေနရင္ မိန္းကေလး။ အငန္ နဲ႔ အခ်ဥ္ၾကိဳက္ရင္ ေယာက္်ားေလး။ မဟုတ္ပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၉-၃-၂ဝ၁၄
၁၄-၄-၂ဝ၁၄

Read more...